Kategorie
1939-1945

15th United States Army Air Force- geneza powstania, struktura, opis działań wojennych

154. Weather Recon Squadron (154. Eskadra Rozpoznania Fotograficznego) powstała na okres jednego roku 16 września 1940 r. by po zakończeniu treningu zostać dezaktywowana. Jednak w wyniku ataku 7 grudnia 1941 r. na Pearl Harbor, Eskadrę przeniesiono z USA do Wielkiej Brytani, by wzięła udział w operacji Torch. Wciągu dalszych walk Eskadra stacjonowała w Algierii do 3 lutego 1945 r., kiedy to przeniosła się do Bari w południowych Włoszech, gdzie została do 1 lipca 1945 r.167. 154. Weather Recon Squadron operując używała samolotów typu A- 20 Havoc, Bell P-39 Airacobra, Curtiss P-40 Warhawk, Lockheed P-38 Lightning i North American P – 51 Mustang. Po przydzieleniu do 15. USAAF 154. Weather Recon Squadron pełniła obowiązki rozpoznawcze, jednak jej głównym zadaniem było rozpoznanie pogody nad terenem przyszłych misji. Za swą działalność została uhonorowana jednym odznaczeniem DUC. Jednostkę rozwiązano 12 grudnia 1945 r.168.

15. USAAF istniała zaledwie 18 miesięcy. Operując w tym czasie z terenów południowych Włoszech zdołała zniszczyć praktycznie cały przemysł ciężki znajdujący się w jej zasięgu redukując zdolności produkcyjne fabryk III Rzeszy do minimum. Nie mniej ważnym osiągnięciem był także paraliż systemu transportowego na terenach okupowanej Europy, co w dużym stopniu ułatwiło działanie wojskom naziemnym. Opisując wysiłek wojenny 15. USAAF należy przytoczyć następujące liczby. Wykonano 87732 lotów bojowych, w trakcie których zrzucono 303 842 ton bomb na cele wroga w dziewięciu krajach Europy, oraz zniszczono 6 282 wrogich samolotów w powietrzu i na ziemi. Niestety, przypłacono to stratą 3364 samolotów i 21 671 zabitych, rannych, zaginionych i wziętych do niewoli, przy czym 20 430 to członkowie załóg samolotów bombowych i 1187 pilotów samolotów myśliwskich169. Nie można pominąć także lotów mających na celu pomoc organizacjom partyzanckim walczącym z siłami państw Osi.

15.USAAF nadal pozostaje w cieniu siostrzanej 8.USAAF, która doczekała się wielu artykułów, monografii, a nawet ekranizacji filmowych. Czy słusznie? Nawet tak w skrócie przedstawiony zapis działań bojowych 15. USAAF pokazuje, że jej wkład w zwycięstwo Aliantów jest ogromny, a przeszkody, które musieli pokonać jej żołnierze wielokrotnie przewyższały te, z którymi zmagali się ich koledzy w Wielkiej Brytanii. Pamiętać o 15. USAAF musimy także tu, w Polsce. Samoloty z białymi gwiazdami na kadłubie pojawiały się nad terenami dzisiejszego Śląska osiemnaście razy, trwale zapisując się w pamięci mieszkańców. I nawet ze względu na to należy im się pamięć.

Piotr Mleczko

Zdjęcie: Wikimedia Commons

1 Encyklopedia II wojny światowej, Warszawa 1975, s.644-645.

2 http://www.airwarsk.sk/15usaaf.html, [20.11.2013 r.].

3 A. Konieczny, Śląsk a wojna powietrzna lat 1940-1944, Wrocław 1998, s. 94.

4 Ibidem.

5 Nazwano tak samoloty myśliwskie North American P-51 Mustang.

6 Ploesti- miasto w południowej Rumunii. W trakcie II wojny światowej, gdy Rumunia była członkiem koalicji hitlerowskiej, a złoża ropy znajdujące się na okolicznych terenach były jednym z głównych źródeł zaopatrzenia wojsk III Rzeszy. Było to przyczyną gwałtownych nalotów dokonywanych przez Alianckie lotnictwo na rafinerie i instalacje wydobywcze od 1943 r. do zakończenia II wojny światowej.

7 A. Konieczny, Op. Cit., s. 97.

8 http://www.15thaf.org/49th_BW/484th_BG/About/About.htm, [20.11.2013 r.].

9 A. R. Buchanan, The United States and World War II, t. I, New York – London 1964, s. 211.

10 A. Konieczny, Op. Cit., s. 97.

11 Powstała jako 1. Grupa Bombowa w Europie w 1918 r., następnie w 1919 r. utworzono jej odpowiednik w USA. W 1921 r. przemianowano ją na 2. Grupę Bombową.

12 http://www.barksdale.af.mil/library/factsheets/factsheet_print.asp?fsID=4553&page=1, [26.11.2013 r.].

13 http://www.2ndbombgroup.org/, [26.11.2013 r.].

14 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/2nd_Bombardment_Group.html, [26.11.2013 r.].

15 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/2nd_Bombardment_Group.html, [26.11.2013 r.].

16 Distinguished Unit Citation- odznaczenie nadawane jednostkom Sił Zbrojnych USA po 7 grudnia 1941 r., za wykazanie się niezwykłym heroizmem w akcji przeciw uzbrojonemu wrogowi. Aby otrzymać prestiżowe odznaczenie DUC, jednostka musi podczas misji odbywanej w wyjątkowo trudnych i niebezpiecznych warunkach, wykazać się hartem ducha i walecznością większą niż pozostałe jednostki.

17 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/2nd_Bombardment_Group.html, [27.11.2013 r.].

18 http://www.barksdale.af.mil/library/factsheets/factsheet_print.asp?fsID=4553&page=1, [27.11.2013 r.].

19 http://www.2ndbombgroup.org/, [27.11.2013 r.].

20 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/97th_Bombardment_Group.html, [28.11.2013 r.].

21 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/97th_Bombardment_Group.html, [28.11.2013 r.].

22 M. Maurer, Air Force Combat Units Of World War II, Washington 1983, s. 661-664.

23 Desant przeprowadzony przez aliantów 19 sierpnia 1942 r. na francuskim wybrzeżu w rejonie portowego miasta Dieppe.

24 Kriegsmarine – marynarka wojenna III Rzeszy.

25 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/97th_Bombardment_Group.html, [28.11.2013 r.].

26 Miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northamptonshire, gdzie w czasie II wojny światowej znajdowało się lotnisko RAF.

27 M. Maurer, Op. Cit., s. 661-664.

28 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/97th_Bombardment_Group.html, [28.11.2013 r.].

29 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/97th_Bombardment_Group.html, [28.11.2013 r.].

30 M. Maurer, Op. Cit., s. 661-664.

31 http://www.99bombgroup.org/history.html, [29.11. 2013 r.].

32 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/99th_Bombardment_Group.html, [30.11.2013 r.].

33 http://www.99bombgroup.org/history.html, [29.11. 2013 r.].

34 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/99th_Bombardment_Group.html, [30.11.2013 r.].

35 Miasto położone na terenie dzisiejszej północno-wschodniej Austrii.

36 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/99th_Bombardment_Group.html, [30.11.2013 r.].

37 ,,Big Week”- czyli Wielki Tydzień. Seria misji bombowych przeprowadzonych w dniach 20-25 lutego 1944 r.

38 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/99th_Bombardment_Group.html, [30.11.2013 r.].

39 http://www.combatreels.com/301st_bombardment_group.cfm, [27.11.2013 r.].

40 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/301st_Bombardment_Group.html, [27.11.2013 r.].

41 http://www.combatreels.com/301st_bombardment_group.cfm, [27.11.2013 r.].

42 Bizerte – miasto w północnej Tunezji.

43 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/301st_Bombardment_Group.html, [27.11.2013 r.].

44 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/301st_Bombardment_Group.html, [27.11.2013 r.].

45 http://www.combatreels.com/301st_bombardment_group.cfm, [27.11.2013 r.].

46 http://www.463rd.org/history.htm, [ 29.11.2013 r.].

47 http://www.463rd.org/history.htm, [ 29.11.2013 r.].

48 http://www.463rd.org/history.htm, [ 29.11.2013 r.].

49 http://www.463rd.org/history.htm, [ 29.11.2013 r.].

50 http://www.armyaircorpsmuseum.org/483d_bombardment_group.cfm, [2.12.2013 r.].

51 Memmingen – miasto w dzisiejszych Niemczech, znajdujące się na terenie Bawarii.

52 http://www.armyaircorpsmuseum.org/483d_bombardment_group.cfm, [2.12.2013 r.].

53 http://www.nthistorymuseum.org/Collections/strapko.html, [2.12.2013 r.].

54 Bengazi – miasto we współczesnej Libii.

55 http://www.armyaircorpsmuseum.org/98th_bombardment_group.cfm, [22.11.2013 r.].

56 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/98th_Bombardment_Group.html, [22.11.2013 r.].

57 http://thepyramidiers.com/98th-bombardment-group-1942-1946-b-24s/, [22.11.2013 r.].

58 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/98th_Bombardment_Group.html, [22.11.2013 r.].

59 http://www.armyaircorpsmuseum.org/98th_bombardment_group.cfm, [22.11.2013 r.].

60 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/376th_Bombardment_Group.html, [23.11.2013 r.].

61 http://www.376hbgva.com/history/index.html, [23.11.2013 r.].

62 http://www.376hbgva.com/history/index.html, [23.11.2013 r.].

63 Trypolis – największe miasto współczesnej Libii.

64 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/376th_Bombardment_Group.html, [23.11.2013 r.].

65 http://www.historyofwar.org/air/units/USAAF/376th_Bombardment_Group.html, [23.11.2013 r.].

66 Operacja Dragoon– aliancka operacja desantowa w południowej Francji podczas II wojny światowej, przeprowadzona 15 sierpnia 1944 roku. Lądowanie odbyło się na odcinku wybrzeża między Cannes a Tulonem i zakończyło się sukcesem aliantów. Po zdobyciu bez większego oporu plaż, alianci ruszyli na północ, zachód i wschód, m.in. wyzwalając 28 sierpnia Marsylię. Operacja desantowa poprzedzona była nalotami bombowymi na drogi, mosty, lotniska i pozycje artylerii niemieckiej, w których udział brała m.in. 376 B.G.. Za: J. Lipiński, Druga wojna światowa na morzu, Warszawa 1995, s. 330.

67 http://www.376hbgva.com/history/index.html, [23.11.2013 r.].

68 http://449th.org/449wwii.php, [23.11.2013 r.].

69 http://449th.org/449wwii.php, [23.11.2013 r.].

70 http://www.norfield-publishing.com/449th/Ploesti/PloestiMissions.html, [24.11.2013 r.].

71 http://www.norfield-publishing.com/449th/Ploesti/PloestiMissions.html, [24.11.2013 r.].

72 http://www.450thbg.com/real/history/450.shtml, [24.11.2013 r.].

73 M. Maurer, Op. Cit., s. 324–325.

74 Ibidem.

75 http://www.15thaf.org/49th_BW/451st_BG/History/History.html, [12.12.2013 r.].

76 http://451bg.tripod.com/history.html, [12.12.2013 r.].

77 Były to m. in. Rumunia, Bułgaria, Węgry, Jugosławia czy Austria. Za: http://www.15thaf.org/49th_BW/451st_BG/History/History.html, [12.12.2013 r.].

78 http://451bg.tripod.com/history.html, [12.12.2013 r.].

79 http://451bg.tripod.com/history.html, [12.12.2013 r.].

80 http://451bg.tripod.com/history.html, [12.12.2013 r.].

81 M. Maurer, Op. Cit., s. 335–337.

82 Ibidem.

83 http://www.461st.org/, [12.12.2013 r.].

84 http://www.461st.org/, [12.12.2013 r.].

85 Fliegerabwehrkanone – działo przeciwlotnicze kaliber 88 mm, nazywane w skrócie ,,Flak”.

86 Statistical Summary of Operations 1943-1945, Za: www.15thaf.org, [12.12.2013 r.].

87 Ibidem.

88 M. Maurer, Combat Squadrons of the Air Force World War II , Washington 1982, s. 770–771.

89 M. Maurer, Air Force …, s. 335–336.

90 M. Maurer, Air Force …, s. 335–336.

91 Ibidem.

92 http://www.15thaf.org/55th_BW/460th_BG/index.htm, [14.12.2013 r.].

93 http://forum.armyairforces.com/460th-Association-Web-site-Reunion-details-m53288.aspx, [14.12.2013 r.].

94 http://forum.armyairforces.com/460th-Association-Web-site-Reunion-details-m53288.aspx, [14.12.2013 r.].

95 http://forum.armyairforces.com/460th-Association-Web-site-Reunion-details-m53288.aspx, [14.12.2013 r.].

96 http://www.15thaf.org/55th_BW/460th_BG/index.htm, [14.12.2013 r.].

97 http://www.zplace2b.com/464th/history.htm, [14.12.2013 r.].

98 http://www.birdsnest.com/464th/BOMBARDMENT.PDF, [15.12.2013 r.].

99 http://www.birdsnest.com/464th/BOMBARDMENT.PDF, [15.12.2013 r.].

100 http://www.birdsnest.com/464th/BOMBARDMENT.PDF, [15.12.2013 r.].

101 http://en.wikipedia.org/wiki/465th_Bombardment_Wing#World_War_II, [ 15.12.2013 r.].

102 A. Olejko, Liberator spod Dębicy, archiwum prywatne autora.

103 Friedrichshafen – miasto powiatowe w Niemczech, znajdujące się w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia,

104 http://www.485thbg.org/485th_History.htm, [15.12.2013 r.].

105 http://www.485thbg.org/485th_History.htm, [15.12.2013 r.].

106 http://www.485thbg.org/485th_History.htm, [15.12.2013 r.].

107 http://www.485thbg.org/485th_History.htm, [15.12.2013 r.].

108 M. Maurer, Air Force …, s. 329.

109 Air Force Association. Air Force Fifty, Nashville, Tennessee 1998, s. 9-11.

110 M. Maurer, Air Force …, s. 329.

111 http://www.455th.org/index.htm, [19.12.2013 r.].

112 http://www.455th.org/index.htm, [19.12.2013 r.].

113 http://www.455th.org/index.htm, [19.12.2013 r.].

114 http://www.455th.org/index.htm, [19.12.2013 r.].

115 http://www.angelfire.com/ne/virg/456heavybombergroup.html, [19.12.2013 r.].

116 M. Maurer, Combat Squadrons …, s. 732.

117 M. Maurer, Air Force …, s. 331-332.

118 Ibidem.

119 Ibidem.

120 http://www.456thbombgroup.org/history.html, [19.12.2013 r.].

121 http://bobrowen.com/nymas/usaaf7.html, [19.12.2013 r.].

122 http://www.459bg.org/459th_Bombardment_Group_HQ.cfm, [19.12.2013 r.].

123 http://www.459bg.org/459th_Bombardment_Group_HQ.cfm, [19.12.2013 r.].

124 http://www.8thafhs.org/fighter/1fg.htm, [22.12.2013 r.].

125 http://www.afhra.af.mil/factsheets/factsheet.asp?id=9594, [22.12.2013 r.].

126 http://www.8thafhs.org/fighter/1fg.htm, [22.12.2013 r.].

127 http://www.8thafhs.org/fighter/1fg.htm, [22.12.2013 r.].

128 Aversa – miasto w południowych Włoszech na północ od Neapolu.

129 http://www.afhra.af.mil/factsheets/factsheet.asp?id=9594, [22.12.2013 r.].

130 http://www.8thafhs.org/fighter/14fg.htm, [23.12.2013 r.].

131 http://www.8thafhs.org/fighter/14fg.htm, [23.12.2013 r.].

132 M. Maurer, Air Force …, s. 57.

133 http://www.8thafhs.org/fighter/14fg.htm, [23.12.2013 r.].

134 M. Maurer, Combat Squadrons …, s. 321.

135 M. Maurer, Air Force …, s. 147-149.

136 http://en.wikipedia.org/wiki/82d_Operations_Group#World_War_II, [23.12.2013 r.].

137 M. Maurer, Air Force …, s. 147-149.

138 Ibidem.

139 http://www.8thafhs.org/fighter/82fg.htm, [ 23.12.2013 r.].

140 http://www.wwiiaircraftperformance.org/31st/31st.html, [23.12.2013 r.].

141 http://www.wwiiaircraftperformance.org/31st/31st.html, [23.12.2013 r.].

142 http://www.wwiiaircraftperformance.org/31st/31st.html, [23.12.2013 r.].

143 Relacja pochodzi ze wspomnień S. Sojanowa, bułgarskiego pilota walczącego w szeregach Luftwaffe. W ataku tym jego oddział stracił dziewięć maszyn i sześciu lotników. Za: S. Stojanow, Messerschmitty nad Sofią. Wspomnienia bułgarskiego asa lotnictwa myśliwskiego, Gdańsk 2010, s. 188.

144 http://www.wwiiaircraftperformance.org/31st/31st.html, [23.12.2013 r.].

145 http://www.wwiiaircraftperformance.org/31st/31st.html, [23.12.2013 r.].

146 M. Maurer, Combat Squadrons …, s. 34-35.

147 M. Maurer, Air Force …, s. 113–115.

148 http://www.8thafhs.org/fighter/52fg.htm, [25.12.2013 r.].

149 M. Maurer, Air Force …, s. 113–115.

150 Ibidem.

151 T. Szlagor, Śródziemnomorskie Mustangi USAAF Cz.1, ,,Militaria”, 2013, nr 5, s. 19.

152 R. A. Watkins, Insignia and Aircraft Markings of the U.S. Army Air Force In World War II. IV European-African-Middle Eastern Theater of Operations, Atglen 2009, s. 24–25.

153 http://www.techbastard.com/afb/fl/325.php, [25.12.2013 r.].

154 http://www.techbastard.com/afb/fl/325.php, [25.12.2013 r.].

155 Tak piloci nazywali samoloty myśliwskie Republic P-47 Thunderbolt.

156 http://www.techbastard.com/afb/fl/325.php, [25.12.2013 r.].

157 http://www.techbastard.com/afb/fl/325.php, [25.12.2013 r.].

158 http://www.frankambrose.com/pages/tusk.html, [25.12.2013 r.].

159 http://tuskegeeairmen.org/, [26.12.2013 r.].

160 http://tuskegeeairmen.org/, [26.12.2013 r.].

161 D. Caldwell, R. Muller, The Luftwaffe over Germany: Defense of the Reich, London 2007, s. 276.

162 http://www.skdgaming.com/B29/docs/332nd%20Fighter%20Group.pdf , [26.12.2013 r.].

163 http://www.uavm.com/images/15thRS.pdf, [26.12.2013 r.].

164 Wersja ta posiadała zdemontowane uzbrojenie, które zastąpiono zaawansowanym sprzętem fotograficznym.

165 http://www.ovguide.com/885th-bombardment-squadron, [27.12.2013 r.].

166 http://www.ovguide.com/885th-bombardment-squadron, [27.12.2013 r.].

167 http://www.littlerock.af.mil/library/factsheets/factsheet.asp?id=13230, [2.01.2014 r.].

168 tabacofamily.com, [2.01.2014 r.].

169 http://www.15thaf.org , [2.01.2014 r.].