Kategorie
1939-1945

15th United States Army Air Force- geneza powstania, struktura, opis działań wojennych

97. B.G. w 1944 r. składała się z czterech dywizjonów: 340., 341., 342., 414.. Powstała dwa lata wcześniej, w styczniu 1942 r., gdzie od razu przydzielono jej do służby samoloty Boeing B-17 Flying Fortress, jako podstawowy sprzęt lotniczy. Przeszkolenie grupa przeszła na Florydzie, skąd wykonywała również loty podczas których zwalczano łodzie podwodne wroga. Od maja do lipca 1942 r. Grupa przeniosła się na Stary Kontynent, gdzie została włączona do 8. USAAF20. Przed włączeniem do walk, 97. B.G. musiała przejść jeszcze dodatkowe przeszkolenie, po którym nadszedł chrzest bojowy. Miał on miejsce 17 sierpnia 1942 r. i była to pierwsza grupa z 8. USAAF, która przeprowadziła operację nad terytorium wroga, atakując stacje rozrządowe w Rouen21. W ataku tym udział wzięło 18 samolotów bombowych, a wśród pilotów byli m.in. ówczesny dowódca 97. B.G. Col. (Płk.- przyp. aut.) Frank Armstrong oraz dowódca 8. USAAF Gen. Ira C. Eaker22. Dwa dni później Grupa brała udział w nieudanym rajdzie na Dieppe, zaatakowano także niemieckie lotniska we Francji znajdujące się w Abbeville – Drucat23. Kilka następnych miesięcy 97. B.G. upłynęło na bombardowaniach celów we Francji i Niderlandach, m.in. portów, baz morskich Kriegsmarine, lotnisk oraz fabryk24. Loty te nie obyły się bez strat, pierwsze poniesiono już 6 września 1942 r.25. Operując z bazy w Polebrook26 97. B.G. zrzuciła 395 ton bomb na terytoria kontrolowane przez III Rzeszę przy stratach własnych 14 maszyn27. 97. B.G. w listopadzie 1942 r. została przeniesiona do Afryki Północnej w celu wsparcia rozpoczynającej się tam inwazji. Tam też staje się częścią 12.USAAF i korzysta z baz w Algierii i Tunezji. Pierwszy atak na Czarnym Lądzie wykonano 16 listopada 1942 r. i od tego czasu aż do maja 1943 r. 97. B.G. atakuje cele w Afryce Północnej, południowych Włoszech i Francji, Sardynii i Sycylii. O tym jak ciężkie były to dni może świadczyć fakt, że grupa musiała zmienić miejsce swojego stacjonowania z Maison Blanche z powrotem do Tafaraoui z powodu ataków lotnictwa państw Osi. Po zakończeniu walk na tym kontynencie 97. Grupa Bombowa wzięła udział w atakach bombowych na wyspę Pantelleria oraz Sardynię i Sycylię. Skuteczność tych nalotów była szczególnie widoczna na Pantellerii, gdzie bombardowania złamały morale i wolę walki mieszkańców powodując, że wyspa upadła bez walki28.

W listopadzie 1943 r. 97. B.G. przeniesiono do 15. USAAF i powróciła ona do swej oryginalnej roli jaką były naloty strategiczne. Operując z lotnisk w Amendoli ciężkie samoloty bombowe typu Boeing B-17 Flying Fortress atakowały cele strategiczne w całej południowej i środkowej Europie, m.in. we Włoszech, Francji, Czechosłowacji, Królestwie Węgier, Rumunii, Jugosławii, III Rzeszy i Grecji. Atakowano rafinerie ropy naftowej, stacje rozrządowe, fabryki samolotów itp. Za wyjątkowe dokonania podczas tych misji Grupa została odznaczona dwa razy odznaczeniem DUC, pierwszy raz 24 lutego 1944 r. za atak na fabrykę samolotów w Steyr, a drugi za nalot na rafinerię w Ploesti 18 sierpnia 1944 r.29. W pierwszym rzucie operacji Frantic w czerwcu 1944 r. 97. B.G. poleciała do ZSRR. Poza działaniami o charakterze stricte strategicznym Grupa wspierała także wojska alianckie walczące we Włoszech pod Anzio i Monte Cassino. Poczesne miejsce wśród lotników 97. B.G. zajmuje Lt. (Por.- przyp. aut.) David R. Kingsley, który został odznaczony Medalem Honoru za czyny dokonane podczas lotu z 23 czerwca 1944 r.. Podczas ataku na rafinerie w Ploesti samolot bombowy Boeing B-17 Flying Fortress pilotowany przez niego został ciężko uszkodzony, a tylni strzelec poważnie ranny. Aby go ratować Lt. Kingsley oddał mu swój własny spadochron i ewakuował z pokładu samolotu, samemu niestety ginąc chwilę później, gdy maszyna rozbiła się i spłonęła. Do końca wojny 97. B.G. wykonała 467 misji bojowych i w ich wyniku straciła 110 maszyn30.

99. B.G. powstała w czerwcu 1942 r. i od razu skierowano ją do treningów na ciężkich samolotach bombowych Boeing B-17 Flying Fortress. Składała się ona z czterech dywizjonów: 346., 347., 348. i 416.. Od września 1942 r. członkowie dywizjonów przechodzili szkolenie bojowe, przygotowujące ich do walki31. Trwało ono do lutego 1943 r. Następnie w okresie od lutego do maja 1943 r. Grupa przeniosła się do Algierii, gdzie została włączona w struktury 12. USAF. Stąd wykonała pierwsze misje bojowe w kwietniu 1943 r., podczas których atakowała wojska państw Osi w Tunezji, Sycylii, Sardynii, Włoszech, wyspie Pantelleria oraz niszczyła konwoje płynące do Afryki Północnej z zaopatrzeniem dla Africa Korps dowodzonej przez feldmarszałka (Generalfeldmarschall) E. Rommla. Swoje pierwsze odznaczenie DUC Grupa otrzymała 5 lipca 1943 r. za atak na bazy samolotów myśliwskich znajdujących się w Gerbnin, podczas przygotowania do inwazji na Sycylię32. Uznanie zdobyła także za bombardowanie włoskiej Mesyny 25 czerwca 1943 r., w ramach akcji mającej na celu odcięcie zaopatrzenia dla Sycylii.

W listopadzie 1943 r. 99. B.G. stała się częścią 15. USAAF, gdzie miała wykonywać strategiczne naloty na cele przemysłowe i transportowe znajdujące się w Europie południowej i wschodniej. W grudniu 1943 r. 99. B.G. przybyła na lotnisko Tortorella we Włoszech, skąd startując ,,odwiedziła” Francję, Włochy, Polskę, Czechosłowację, III Rzeszę, Królestwo Węgier i Bałkany. We wspomnieniach lotników Tortorella przedstawia się bardzo źle – lata upalne i suche, zimy mokre oraz mroźne. Większość załóg mieszkała cały rok w namiotach ogrzewanych benzynowymi piecykami. Personel techniczny przez zawsze pracował na otwartym polu, a w zależności od pór roku poruszanie się po bazie oznaczało walkę z błotem, wodą, śniegiem, lodem, pyłem i kurzem33. 13 stycznia 1944 r. przeprowadzono nietypowy atak na lotniska Luftwaffe, położone niedaleko Udine we Włoszech. W cieniu lecących normalnym szykiem samolotów bombowych, które bez trudu wykrywały niemieckie radary kryły się lecące na małej wysokości samoloty myśliwskie typu Republic P-47 Thunderbolt. Samoloty bombowe miały stanowić wabik na którym skupiły się siły wroga, a w rzeczywistości to popularne Thunderbolty stanowiły główną siłę uderzeniową. Kryjąc się przed ,,wzrokiem” niemieckich radarów myśliwce wyprzedzały ,,wabik” o 15 min. i zaatakowały stojące na lotniskach, zatankowane, uzbrojone i gotowe do startu myśliwce wroga. Zaskoczenie było totalne, nie spodziewające się ataku niemieckie samoloty nie podjęły żadnej akcji, a dzieła zniszczenia dopełniły bomby 99. B.G.. Po powrocie do baz amerykańscy lotnicy zgłosili zniszczenie 140 maszyn wroga34. Od lutego do marca 1944 r., 99. B.G.. odeszła na pewien czas od działań strategicznych na rzecz taktycznych wspierając wojska Aliantów walczące pod Anzio i Monte Cassino, jednak 24 marca wzięła udział w pierwszym rajdzie 15. USAAF znanym jako atak tysiąca ton, podczas którego atakowano cele kolejowe w północnych Włoszech. Drugie odznaczenie DUC Grupa zdobyła za atak 23 kwietnia 1944 r. na fabrykę samolotów w Weiner Neustadt35, który przeprowadzono w obliczu zmasowanych ataków myśliwskich i zapory ogniowej obrony przeciwlotniczej36. W ataku tym to 99. B.G. prowadziła nalot nie zważając na w/w starania wroga, by uniemożliwić zrzut bomb. Mimo tego atak się powiódł, a Grupa nie odnotowała strat własnych, mimo znacznego uszkodzenia większości maszyn. W lutym 1944 r. 99. B.G. w ramach 15. USAAF wzięła udział w operacji znanej jako Big Week37, polegającej na skoordynowanych atakach 15. i 8. USAAF na przemysł lotniczy III Rzeszy. W czerwcu tego samego roku Grupa wzięła udział w operacji ,,Franctic”, lądując na terenie ZSRR. Ostatnią misję 99. B.G. odbyła 26 kwietnia 1945 r. i była to 395 misja bojowa grupy38.

301. B.G. została utworzona 3 lutego 1942 r. i w jej skład włączono cztery dywizjony bombowe o nr 32., 352., 353. i 419.. Używały one samolotów bombowych typu Boeing B-17 Flying Fortress, na których to 301. B.G. przeleciała do Wielkiej Brytanii i tam przypisano ją do 8. USAF. Była to jedna z pierwszych grup bombowych, które przybyły do Europy w celu utworzenia amerykańskich sił powietrznych. To w strukturach 8. USAAF Grupa poleciała na swój pierwszy lot bojowy 5 września 1942 r. atakując francuskie Rouen39. Przydział bojowy został zmieniony po dość szybkim czasie, bo w listopadzie 1942 r. przeniesiono 301. B.G. do 12. USAAF, gdzie weszła w skład sekcji ciężkich samolotów bombowych. Spowodowane było to gromadzeniem sił potrzebnych do inwazji na Afrykę Północną, czyli Operacji Torch. Jedną z wybranych grup była właśnie 301. B.G., a na miejsce stacjonowania grupy wybrano Tafaroui w Algierii40.

Z baz położonych obok tego miasta atakowano w całej Tunezji takie cele jak lotniska, porty i stacje kolejowe. Dodatkowo prowadzono naloty na konwoje płynące do Afryki Północnej, a później po zakończeniu walk na tym kontynencie wykonywano misje na cele znajdujące się w Sycylii, Włoszech i wyspie Pantelleria41. To właśnie za atak na jeden z konwojów płynących do Bizerte42 6 kwietnia 1943 r. grupa otrzymała pierwsze odznaczenie DUC. W listopadzie, tym razem roku 1943, 5. B.W., a wraz z nim 301. B.G. zmieniła struktury, w ramach których działała- tym razem była to 15. USAAF. Nową bazą została włoska Lucera i to z lotnisk znajdujących się w jej pobliżu operowały samoloty bombowe 301. B.G. do końca II wojny światowej. Grupa wykonywała naloty strategiczne na cele położone we Włoszech, Francji, Królestwie Węgier, Jugosławii, Polsce, Grecji, Rumunii i III Rzeszy. Drugie odznaczenie DUC grupa zdobyła po nalocie na niemiecką fabrykę samolotów w Ratyzbonie (niem.- Regensburg) 25 lutego 1944 r.43. 301. B.G. wspierała również taktycznie wojska Aliantów, jak np. pod Monte Cassino i Anzio, czy podczas inwazji w południowej Francji. Swoimi siłami grupa wspierała także wojska rosyjskie idące z ofensywą na Bałkanach. W walkach 301. B.G. brała udział do końca II wojny światowej, po jej zakończeniu powróciła do USA w lipcu 1945 r. i w październiku tego samego roku rozwiązana44. Jej zawołaniem było motto: Kto się boi?45.

463. B.G. została utworzona 1 sierpnia 1943 r. i już w pełnym składzie będzie ją tworzyło cztery dywizjony: 772, 773, 774 i 775. Używać będą samolotów bombowych Boeing B-17 Flying Fortress. Pełną siłę bojową Grupa miała osiągnąć do 28 października 1943 r.. Jej pierwszym dowódcą został Lt. Col. (Ppłk- przyp. aut.) Frank Kurtz, a szkolenie rozpoczęło się w obozie Camp Rapid w Południowej Dakocie46. Następnie formowany personel przeniesiono do ośrodka szkoleniowego w Orlando na Florydzie, gdzie zarówno obsługa naziemna, jak i lotnicy poznawali podstawowe procedury. Tam rozpoczęło się latanie. Do każdego dywizjonu przydzielono jeden samolot bombowy B-17 Flying Fortress, na których ćwiczono naloty bombowe. W trakcie szkolenia Grupa kilkukrotnie zmieniała ośrodki szkoleniowe, gdzie rozwijała wszystkie umiejętności potrzebne do wykonywania misji bojowych w Europie, do której przeniosła się na początku lutego 1943 r.. W skład 15.USAAF weszła jako ostatnia z grup należących do 5. B.W. za bazę obierając Celone. Ćwiczone umiejętności 463. B.G. mogła sprawdzić praktycznie w marcu 1943 r., kiedy to wykonała pierwszy nalot na wrogie obiekty. 117 ton bomb zrzuconych przez 39 maszyn spadło na lotniska położone w pobliżu Imoski na Jugosławii. Była to pierwsza z 156 misji, które Grupa wykonała w 1944 r. nad terytoriami takich krajów jak Włochy, Rumunia, Jugosławia, Grecja i III Rzesza. W trakcie jednej z nich 463. B.G. zdobyła swoje pierwsze odznaczenie DUC. Stało się to 18 maja 1944 r., kiedy to z powodu fatalnych warunków atmosferycznych do wszystkich samolotów biorących udział w ataku na Ploesti został wysłany sygnał powrotu do baz. Nie dotarł on jednak do 35 maszyn z 463. B.G., które samotnie poleciały by zrzucić bomby na rafinerie Ploesti. Korzystając z okazji, osamotnione amerykańskie samoloty bombowe zaatakowało ok. 150 samolotów myśliwskich III Rzeszy47. Wywiązała się bitwa, w wyniku której 463. B.G. straciła 6 maszyn, jednak krwawo odpłaciła się myśliwcom Luftwaffe strącając 17 samolotów wroga na pewno i 32 prawdopodobnie. Odsiecz osłony myśliwskiej wysłanej na pomoc samotnej grupie ochroniła samoloty z 463. B.G. przed większymi stratami. Grupa wykonywała także ataki mające na celu taktyczne wsparcie wojsk lądowych niszcząc m.in. mosty i stanowiska ogniowe wojsk III Rzeszy. Marzec 1945 r., to druga rocznica wejścia 463. B.G. do walki, którą grupa uczciła otrzymaniem kolejnego odznaczenia DUC za nalot z dnia 24 marca 1945 r.. 5. B.W. 15. USAAF prowadzone przez maszyny właśnie z 463. B.G. wykonało najdłuższy eskortowany nalot wykonany przez ciężkie samoloty bombowe w historii europejskiego teatru walk atakując zbiorniki z paliwem znajdujące się w zakładach Daimler – Benz w Berlinie. Odległość wynosiła aż 2897 km (1800 mil) w obie strony, dodatkowo obiekty były silnie chronione przez obronę przeciwlotniczą i samoloty myśliwskie Luftwaffe. Mimo powstałego zamieszania i strat poniesionych w wyniku działalności wroga, 463. B.G. naprowadziła samoloty 5. B.W. nad cel i skutecznie zrzucono śmiercionośny ładunek48. Ostatni lot bojowy wykonano 26 kwietnia 1945 r. i była to 222 misja bojowa. W ciągu całej działalności 463. B.G. zrzuciła 16 868 ton bomb, zestrzeliła 80 samolotów nieprzyjaciela przy stratach własnych 106 maszyn. Grupę dezaktywowano 15 września 1945 r.49.

483. B.G. powstała 14 września 1943 r. jako grupa bombowa przeznaczona do bombardowań strategicznych. Od marca do kwietnia 1944 r. trwało przenoszenie jej do Włoch na lotniska położone w pobliżu miasta Pisa, gdzie weszła w struktury 15. USAAF. Grupa ta składała się z dywizjonów oznaczonych następującymi nr: 815., 816., 817. i 840.50. Działalność bojową rozpoczęto w kwietniu 1944 r. i trwała ona aż do końca kwietnia roku 1945. 483. B.G. prowadziła strategiczne naloty na takie cele jak: fabryki, rafinerie ropy naftowej, stacje rozrządowe, magazyny, lotniska, mosty i stanowiska ogniowe należące do państw Osi. W tym celu wykonywała loty do Włoch, Francji, III Rzeszy, Polski, Czechosłowacji, Królestwie Węgier, Rumunii, Jugosławii i Grecji. W trakcie tych operacji 483. B.G. otrzymała odznaczenie DUC za nalot bez eskorty na lotniska znajdujące się wokół Memmingen51 18 lipca 1944 r. W jego trakcie Grupa toczyła zacięte walki z samolotami myśliwskimi Luftwaffe, by następnie dostać się pod ciężki ogień artylerii przeciwlotniczej. Oprócz tego 483. B.G. aktywnie wspierała siły Aliantów w północnych Włoszech (Anzio i Monte Cassino) oraz Francji. Rozwiązano ją 25 września 1945 r.52.

Z Grupą tą wiąże się nietypowa i wyjątkowa historia jednej z załóg należącej do 840. B.S. 24 marca 1945 r. Boeing B-17G Flying Fortress o nr 44-6405 i nazwie własnej Big Yank pilotowany przez Lt. Williama S. Strapko wziął udział w misji, której celem była fabryka Daimler – Benz produkująca czołgi wysyłane na coraz bliższy front wschodni. W czasie lotu Grupa została zaatakowana przez 16 niemieckich samolotów odrzutowych typu Messerschmitt Me-262 Schwalbe. W czasie walki udało się strącić 6 nowoczesnych maszyn wroga, z czego połowę zestrzeliła załoga Big Yank! Był to jedyny przypadek w historii USAAF, gdy jedna załoga samolotu bombowego strąciła trzy myśliwce o napędzie odrzutowym, czym zdobyła sławę nie tylko wśród lotników amerykańskich, ale i europejskich sojuszników. Oprócz tego cała Grupa celnie zrzuciła ładunek bombowy i na oparach paliwa powróciła do Włoch. Za czyn ten cała załoga otrzymała prestiżowe odznaczenia Presidential Unit Citation (PUC), przyznawane za wyjątkowy dokonania i heroizm na polu walki53.

Schemat nr 3.

org-15-3

Źródło: http://www.airwarsk.sk/15usaaf.html, [22.11.2013 r.]

47. B.W. składało się z 4 grup bombowych. Jego dowódcą był Brig. Gen. Hugo P. Rush, zaś główną bazą była włoska Manduria. Głównymi samolotami używanymi w 47. B.W. były ciężkie samoloty bombowe Consolidated B-24 Liberator.