Kategorie
1939-1945

15th United States Army Air Force- geneza powstania, struktura, opis działań wojennych

464. B.G. powstała 1 sierpnia 1943 r. jako grupa przeznaczona strategicznych bombardowań, składająca się z 776., 777., 778. i 779. dywizjonu. Po utworzeniu przeniesiono ją do Wendover Field w Utah, gdzie Grupa rozpoczęła pierwszą fazę szkolenia. Druga i trzecia faza odbywała się w Pocatello w stanie Idaho, gdzie zdobywano umiejętności aż do lutego 1944 r.97. 21 kwietnia 1944 r. 464. B.G. znalazła się w Europie, a 9 dni później odbył się pierwszy lot bojowy na stację rozrządową w Casel Maggiore we Włoszech. Do 1 czerwca 1944 r. Grupa przeniosła się z tymczasowej bazy w Gioia del Cole do stałego miejsca pobytu, którym została Pantanella. 26 czerwca 1944 r. 464. B.G. zanotowała wyjątkowo bolesną stratę. W trakcie nalotu na Wiedeń runął na ziemię trafiony pociskiem niemieckiej armaty przeciwlotniczej samolot prowadzący całą formację. Jej pilotem był jeden z pierwszych dowódców Grupy – Col. Bonner. Lipiec 1944 r. był owocny dla lotników Grupy, którzy mimo poważnych strat odnieśli wiele sukcesów, co jak odnotował jeden z naocznych świadków było widoczne tym, że u niektórych medale sięgały aż po kolana98. Okazji by je zdobyć nie brakowało – w tym miesiącu samych tylko wypraw nad paliwowe zagłębie 464. B.G. odnotowała aż 18. Przypłacono je stratą 18 maszyn i 180 ludzi99. Oprócz zagrożeń i niedogodności związanych z polem walki, żołnierzom dokuczały również bardziej przyziemne rzeczy takie jak choroby weneryczne, które w tym czasie były prawdziwą plagą. W sierpniu 1944 r. nad zakłady przetwórstwa paliwowego zrzucono 1371 ton bomb podczas 21 misji bojowych. W trzecim kwartale 1944 r. często loty bojowe były odwoływane z powodu warunków atmosferycznych, kiedy jednak startowano, bomby spadały na lotniska, linie komunikacyjne, fabryki i ważne węzły kolejowe. 464. B.G. wykonała w Europie 210 lotów bojowych, w czasie których stracono 138 maszyn100. Były to misje wykonywane nad całą Europą – Francją, III Rzeszą, Polską, Czechosłowacją, Królestwem Węgier, Rumunią, Jugosławią, Grecją i Włochami. Po zakończeniu II wojny światowej Grupa przez pewien czas pozostała w Europie, po powrocie do USA 464. B.G. rozwiązano 31 lipca 1945 r..

465. B.G. aktywowana została 19 maja 1943 r. jako ciężka grupa bombowa, przeznaczona do nalotów strategicznych. Po przeniesieniu do ośrodka szkoleniowego w Kerns w stanie Utah przypisano jej 780., 781., 782. i 783. dywizjony bombowe i we wrześniu rozpoczęto szkolenie. Ukończono je w lutym 1944 r. i natychmiast przydzielono basen Morza Śródziemnego jako teren operacyjny. Pierwszym miejscem stacjonowania stała się Tunezja, dokąd przez Amerykę Południową przeleciał powietrzny rzut lotniczy, zaś personel naziemny z potrzebnym sprzętem popłynął statkami. W Tunezji zakończono ostatni etap szkolenia i ponownie przebazowano 465. B.G., tym razem do bazy Pantanella we Włoszech, gdzie miała działać w ramach 55. B.W. 15. USAAF. Do walki Grupa weszła 5 maja 1944 r. i do końca kwietnia 1945 r. wykonywała głównie naloty strategiczne na cele znajdujące się w Europie centralnej, południowej i wschodniej101. Przemysł paliwowy III Rzeszy stanowił jeden z głównych obiektów, na które spadały bomby 465. B.G.. Jedne z najtrudniejszych tego typu misji dotyczyły terytorium dzisiejszej Polski i znajdujących się na jej terenie zakładów syntezy chemicznej w Blechhammer – celów znajdujących się nie tylko daleko, ale i silnie bronionych. Wśród tych nalotów złą sławą okrył się ten z 13 września 1944 r., nazywany przez lotników 15. USAF czarną środą. Tego dnia nad Blechhammer, Zdzieszowicami i Oświęcimiem pojawiło się wyjątkowo dużo tzw. grzybków powstałych z wybuchających pocisków artylerii przeciwlotniczej, których odłamki szarpały amerykańskie samoloty. Ich ,,praca” nie była daremna, gdyż tego dnia do baz nie powróciły 24 maszyny102. Za naloty na węzeł kolejowy i magazyny paliwa we Wiedniu 8 lipca 1944 r. oraz hutę w Friedrichshafen103 3 sierpnia 1944 r. Grupa otrzymała odznaczenia DUC, które uhonorowały jej wysiłek w bombardowaniu silnie bronionych celów. Kilkukrotnie 465. B.G. brała udział w bombardowaniach miejsc koncentracji wojsk III Rzeszy i lotach ze wsparciem dla partyzantów w Jugosławii. Mimo swego pierwotnego przeznaczenia 465. B.G. wykonywała także loty mające na celu taktyczne wsparcie wojsk naziemnych – niszczyła mosty, linie zaopatrzenia, magazyny, stanowiska artylerii. Po zakończeniu działań wojennych Liberatory 465. B.G. zostały zmodyfikowane i w ramach Green Project brały udział w transporcie personelu naziemnego do USA. 465. B.G. rozwiązano pod koniec lipca 1945 r. w USA.

485. B.G. powstała w Fairmont w stanie Nebraska we wrześniu 1943 r. wcielając elementy 29. B.G. W jej skład wchodziły cztery dywizjony 828., 829., 830. i 831., do których napływali lotnicy i personel naziemny całego kraju. Pierwszym dowódcą Grupy został Col. Walter Arnold, a ostatnim został mianowany Lt. Col. Douglas Cairns. Po utworzeniu Grupy została ona skierowana do Orlando na Florydzie, by tam odbyć szkolenie lotnicze. Dodatkowe nauki personel pobierał do początku marca 1944 r. w Fairmont, po czym uznano, że 485. B.G. jest gotowa do walki. 72 załogi z czterech dywizjonów rozpoczęło przebazowanie do śródziemnomorskiego teatru walk, by osiąść w Odunie znajdującym się w Tunezji104. O ile podróż drogą powietrzną przebiegła praktycznie bez przeszkód, to kłopoty spotkały część lotników i personel naziemny, który zmuszony był do przepłynięcia Atlantyku, by dostać się do Tunezji. W trakcie podróży doszło do katastrofy – u wybrzeży Algieru konwój został zaatakowany przez samoloty bombowe Junkers Ju-88, które torpedami zaatakowały płynące statki transportowe. Zatopiono trzy z nich, jednak prawdziwy dramat wydarzył się na statku Paul Hamilton. Trafiony torpedą eksplodował i w płomieniach poszedł na dno w ciągu 30 sekund pociągając za sobą całą załogę. Ze 154 oficerów i żołnierzy należących w większości do 831. B.S. nie uratował się nikt105. Po przybyciu do Afryki Północnej 485. B.G. weszła jako ostatnia do Grupa 55. B.W., rozpoczynając wojenny rozdział w swojej historii 10 maja 1944 r. atakiem na stację rozrządową w Knin na Jugosławii. Został on zamknięty 25 kwietnia 1945 r. zbombardowaniem austriackiego Linzu. Za jeden z wyjątkowo trudnych nalotów na rafinerie Florisdorf niedaleko Wiednia 26 czerwca 1944 r. 485. B.G. otrzymała odznaczenie DUC. Mimo, że 485. B.G. do 55. B.W. dołączyła jako ostatnia, to jako pierwsza powróciła do USA, praktycznie zaraz po wykonaniu ostatniej misji. 485. B.G. dała się poznać jako wyjątkowo twarda i nieustępliwa, gdy tylko pojawiała się możliwość wyboru celu przez załogi to zawsze zostawał nim trudniejszy i bardziej broniony obiekt. Potwierdzeniem tych słów jest wskaźnik strat, który wyniósł aż 75 % !106 Grupa wykonała 187 lotów bojowych, podczas których zrzucono 10 550 ton bomb, strącono 61 samolotów wroga na pewno, tracąc 59 maszyn własnych107.

Schemat nr 6.

org-15-6

Źródło: http://www.airwarsk.sk/15usaaf.html, [22.11.2013 r.]

304. B.W. zostało utworzone w bazie lotniczej Cerignola, a składało się z czterech grup bombowych, które korzystały z ciężkich samolotach bombowych typu Consolidated B 24 Liberator. Dowódcą Skrzydła został Brig. Gen. Fay R. Upthegrove.

454. B.G. powstała 14 maja 1943 r., a aktywowano ją 1 czerwca w Davis – Monthan Field w stanie Arizona, gdzie natychmiast rozpoczęła trening na ciężkich samolotach bombowych typu Consolidated B 24 Liberator108. Po szkoleniu teoretycznym Grupa została wysłana do ośrodka szkoleniowego w Pinecastle na Florydzie, gdzie szlifowała umiejętności praktyczne. Proces szkolenia zakończył się w Tunezji, gdzie 454. B.G. poleciała z lotniska Morrison Field na Florydzie. Po nim Grupa była gotowa do wzięcia udziału w walce. W tym celu przeniesiono ją do Włoch, na lotnisko San Giovanni, znajdujące się w pobliżu Cerignoli. Tam weszła w skład 304. B.W. 15. USAF, skąd. Stąd 454. B.G. startowała na wszystkie swoje misje. Grupa wykonywała głównie bombardowania strategiczne na 150 określonych celów, głównie rafinerii, linii kolejowych, portów, lotnisk, zakładów przetwórstwa ropy naftowej, fabryk samolotów i amunicji oraz innych ośrodków przemysłowych109. Znajdowały się one we Włoszech, Francji, III Rzeszy, Czechosłowacji, Bułgarii, Polsce, Królestwie Węgier, Rumunii, Jugosławii. W końcowym etapie wojny wspierała marsz wojsk aliantów w kierunku Niemiec. W trakcie 243 misji na w/w cele zrzucono 13 389 ton bomb. 454. B.G. zdobyła dwa odznaczenia DUC- pierwsze za nalot na fabrykę samolotów Messerschmitta w Wiedniu 12 kwietnia 1944 r., a drugie za zbombardowanie 25 lipca 1944 r. fabryki stali Hermann Göring w Linzu110. Po zakończeniu wojny Grupę wycofano do USA w lipcu 1945 r., gdzie miała zostać przezbrojona i przeniesiona na Pacyfik, by wziąć udział w wojnie z Cesarstwem Japonii.

455. B.G. składająca się z 740., 741., 742. i 743 dywizjonu bombowego powstała w lipcu 1943 r. w Langley w stanie Wirginia, a wyposażona została w samoloty bombowe Consolidated B-24 Liberator. Po szkoleniu zakończonym w USA w grudniu 1943 r., 455. B.G. przeniosła się do Tunezji w styczniu roku następnego, by ostatni etap szkolenia odbyć w Afryce Północnej. Wiązało się to także z ciągle trwającą budową lotniska w San Giovanni, po której zakończeniu Grupa przeniosła się na nie początkiem lutego 1944 r. Okres aklimatyzacji nie potrwał długo – już 16 lutego 1944 r., jako część 304. B.W. 15. USAAF Grupa wykonała swą pierwszą misję111. Z San Giovanni operowała przez kolejnych 15 miesięcy, aż do 25 kwietnia 1945 r., kiedy to wykonała ostatni lot bojowy. Teoretycznie ostatnia misja miała mieć miejsce dzień później, jednak został on odwołany i nikt z tego powodu raczej nie był zmartwiony. Grupą dowodziło podczas działań wojennych tylko dwóch oficerów – Col. Kenneth od lipca 1943 r. do września 1944 r., a Col. Wiliam Snowden do maja 1945 r.. W ciągu roku i trzech miesięcy Grupa wykonała 252 misje bojowe do Włoch, Francji, III Rzeszy, Czechosłowacji, Bułgarii, Polski, Królestwie Węgier, Rumunii i Jugosławii zrzucając 13 249 ton bomb112. Najwięcej z nich (6239 ton) spadło na stacje rozrządowe, linie kolejowe, mosty i magazyny. Kolejnym celem pod względem tonażu zrzuconych bomb były rafinerie i magazyny paliwa, które zniszczyło 2704 ton bomb. Na lotniska i porty zrzucono 3128 ton bomb. W trakcie działań wojennych Grupa straciła 118 samolotów bombowych, głównie z powodu trafień pociskami artylerii przeciwlotniczej. 147 lotników zginęło, 169 zostało rannych, 268 uznano za zaginionych, a 179 pojmano i do końca wojny znajdowali się w oni obozach jenieckich. Za te straty Grupa odpłaciła się zestrzeleniem 119 samolotów wroga na pewno i 78 prawdopodobnie. Z osób, które wyruszały do Europy w grudniu 1943 r. do USA wróciło z powrotem tylko 40 %113. Najtrudniejsze misje, w jakich brała udział 455. B.G. odbyły się na zakłady łożysk kulkowych w Steyer w Austrii 2 kwietnia 1944 r. oraz 26 czerwca 1944 r. na rafinerię Moosbierbaum. Podczas pierwszej w wyniku ognia artylerii przeciwlotniczej stracono 4 maszyny i 40 członków załóg, ale zestrzelono 27 myśliwców wroga. W trakcie drugiej z wymienionych z 36 samolotów bombowych, które wystartowały do Włoch wróciło tylko 26. Tragizm sytuacji potęguje fakt, że część z tych załóg było w trakcie swej 50 misji, po której kończyli by oni swą służbę wojskową. Za nalot z 2 kwietnia 1944 r. 455. B.G. otrzymała odznaczenie DUC114.

456. B.G. została utworzona 14 maja 1943 r. i włączona 1 czerwca do bazy Wendover Army Air Field jako ciężka grupa bombowa przeznaczona do bombardowania strategicznego. Składała się z 744., 745., 746. i 747. dywizjonów bombowych115. Po zakończeniu szkolenia przenoszono Grupę od grudnia 1943 r. do stycznia 1944 r. na teren Włoch, gdzie weszła w skład 304. B.W. 15. USAAF. Mimo braków wyszkolenia, szczególnie widocznych w trakcie lotów w formacji na dużej wysokości, wojna dla 456. B.G. rozpoczęła się w lutym roku 1944. Polegała głównie na strategicznych bombardowaniach stacji rozrządowych, fabryk, ośrodków przemysłowych, lotnisk i mostów we Włoszech, Rumunii, Polsce, Jugosławii, Królestwie Węgier i III Rzeszy. Za swoje zasługi na polu walki Grupa otrzymała dwa odznaczenia DUC116. 10 maja 1944 r. gdy inne grupy zawróciły z powodów niekorzystnych warunków atmosferycznych 456. B.G. nie ustąpiła i wytrzymując powtarzające się ataki myśliwców Luftwaffe oraz ostrzał artylerii przeciwlotniczej skutecznie zbombardowała fabrykę samolotów w Wiener Neustadt. Przypłaciła to stratą 5 zestrzelonych maszyn i 26 ciężko uszkodzonych. Drugie odznaczenie zostało przyznane za nalot na instalacje paliwowe k. Budapesztu w Królestwie Węgier 2 lipca 1944 r., które również odbyło się przy udziale wrogich samolotów myśliwskich i armat przeciwlotniczych 8,8 cm Flak 18 Fliegerabwehrkanone117. Sukces został opłacony zestrzeleniem 9 samolotów nad celem, 7 krytycznie uszkodzonych oraz stratą 60 zabitych i zaginionych lotników118. Był to najkrwawszy dzień w historii 456. B.G.. Pod koniec wojny w kwietniu 1945 r. 456. B.G. skupiła się głównie na atakowaniu wycofujących się resztek wojsk III Rzeszy, niszczenia mostów, dróg, magazynów i stanowisk artyleryjskich. Po zakończeniu II wojny światowej przez pewien czas 456. B.G. brała udział w transportowaniu zaopatrzenia do lotnisk w północnych Włoszech, by w sierpniu powrócić do USA, gdzie została dezaktywowana 17 października 1945 r.. Ogółem Grupa straciła 119 samolotów i 331 członków załóg119. 456. B.G. operując z bazy lotniczej w Stornara wykonała 249 misji bojowych, w trakcie których wyróżniła się tym, że wszystkie ze 13 939 ton bomb, które Grupa przeniosła nad okupowaną Europę zostało zrzuconych ze 100% skutecznością, a bomby spadały najdalej 1000 stóp od środkowego punktu celu120.

459. B.G. była ostatnią przypisaną do 304. B.W. ciężką grupą bombową latającą na samolotach bombowych Consolidated B-24 Liberator. Aktywowana została 1 lipca 1943 r. i składała się z czterech dywizjonów: 756., 757., 758., 759.. Bazą operacyjną były lotniska położone pod miastem Giulia we Włoszech, gdzie 459. B.G. przeniosła się w okresie od stycznia do lutego 1944 r.. Stąd Liberatory startowały na misje bojowe do Włoch, Francji, Jugosławii, Rumunii, Bułgarii Polski, Królestwa Węgier, Grecji, Czechosłowacji i III Rzeszy. 459. B.G. wykonywała głównie strategicznie bombardowania, zrzucając swe bomby na rafinerie, ośrodki przemysłowe, lotniska, fabryki samolotów, stacje rozrządowe i węzły komunikacyjne III Rzeszy. Grupa wielokrotnie odznaczała się męstwem, jednak swój kunszt wojenny okazała w sposób szczególny 23 kwietnia 1944 r., kiedy to skutecznie przeprowadziła całe 304. B.W. przez zaporowy ogień artylerii przeciwlotniczej i cykliczne ataki samolotów Luftwaffe podczas nalotu na fabrykę samolotów w Wiedniu. Została za to uhonorowana odznaczeniem DUC121. 459. B.G. w trakcie II wojny światowej dowodziło dwóch oficerów – Col. Marden Munn i Col. Henry Mooney122. W końcowym etapie II wojny światowej, Grupa wspierała wojska naziemne Aliantów atakując wycofującego się wroga. Niszczyła drogi, mosty, magazyny paliwa i amunicji, stanowiska artylerii. Do USA powróciła po zakończeniu II wojny światowej, gdzie 459 B.G. rozwiązano 18 sierpnia 1945 r.123.

Schemat nr 7.

org-15-7

Źródło: http://www.airwarsk.sk/15usaaf.html, [22.11.2013 r.]

Było to jedyne skrzydło myśliwskie w całej 15. USAAF. Jego zadaniem było nie tylko zapewnienie ochrony lecącym na wroga samolotom bombowym, ale też działania rozpoznawczo – zwiadowcze. 306. F.W. wchodziło w skład XV Dowództwa Myśliwskiego razem z 305. F.W., jednak były one tymczasowymi związkami taktycznymi i zostały po pewnym czasie wcielone do 306. F.W.

Bezpieczeństwo pięciu skrzydeł bombowych zostało powierzone siedmiu grupom myśliwskim używających na samolotów myśliwskich typu Lockheed P-38 Lightning i North American P-51 Mustang. Do zadań zwiadowczych i rozpoznawczych przeznaczone były dwie eskadry – 154. Weather Recon Squadron i 15. Photo Recon Squadron. Dowódcą 306. F.W. był Brig. Gen. Dean Strother, a główna siedziba Skrzydła mieściła się w Torremaggiore we Włoszech.