Kategorie
Średniowiecze

Rozwój wiedzy geograficznej na przełomie XV i XVI wieku na Akademii Krakowskiej

Ostatnim w tym okresie wartym wzmianki geografem związanym z Akademią Krakowską był duchowny katolicki Wacław Grodecki (1535- 1591). W 1558 r. opracował on mapę hydrograficzną Polski. Część niezbędnych informacji uzyskał z wcześniejszych badań obejmujących wybrzeże Bałtyku, oraz dorzecza Odry i Wisły((A. Jackowski, S. Liszewski, A. Richling, op. cit., s. 30.)). Wacław Grodecki podczas swoich licznych podróży po Europie Zachodniej i był m.in. w Padwie, Lipsku, Rzymie. Poznał wówczas Filipa Melanchtona profesora i zwolennika zmian w Kościele rzymskokatolickim.
Obok map bardzo ważną pamiątką związaną z polską geografią jest tzw. Globus Jagielloński. Powstał on w 1511 r. i jest najstarszym globusem na świecie, na którym występuje nazwa „America noviter reperta”((Ibidem, s. 27.)). Kontynent amerykański został zaznaczony, jako odrębny kontynent i niepołączony z Azją. W XVI wieku w Akademii Krakowskiej powstał globus nieba autorstwa Marcina Bylicy.
W artykule przedstawiony został rozwój wiedzy geograficznej na Akademii Krakowskiej, który miał miejsce na przełomie XV i XVI wieku. W tym czasie Korona oraz Wielkie Księstwo Litewskie stawały się ważnymi graczami na europejskiej scenie politycznej. Dodatkowo dzięki Akademii Krakowskiej mogły rozwinąć się elity intelektualne, które zadziwiały Europę nie tylko w wyżej opisanych kwestiach, ale także w zagadnieniach teologicznych jak np. Paweł Włodkowic. Z tych powodów warto było przedstawić tą problematykę.

Dominik Flisiak

Bibliografia:
Błachowicz- Krauze- Krystyna, Jan z Głogowa Tradycja gramatyki spekulatywnej, Warszawa 2008.
Bzinkowska Jadwiga, Studia nad początkami obrazu kartograficznego Polski, Kraków 1994.
Chadera Janina, Kiryk Feliks, Słownik Biograficzny Historii Polski, tom I, Wrocław- Warszawa- Kraków 2005.
Chadera Janina, Kiryk Feliks, Słownik Biograficzny Historii Polski, tom II, Wrocław- Warszawa- Kraków 2005.
Dziewięć wieków geografii polskiej. Wybitni geografowie polscy, praca zbiorowa pod redakcją Bolesława Olszewicza, Warszawa 1967.
Jackowski Antoni, Liszewski Stanisław, Richling Andrzej, Historia Geografii Polskiej, Warszawa 2008.
Retinger Józef, Polacy w Cywilizacjach Świata Do końca wieku XIX,, Gdańsk 1991.
Szczur Stanisław, Historia Polski Średniowiecze, Kraków 2002 (podręcznik).

Grafika via Autor: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jan_Matejko-Astronomer_Copernicus-Conversation_with_God.jpg?uselang=pl

Autor: Dominik Flisiak

Dominik Flisiak