Kategorie
Ludzie lotnictwa

Bury-Burzymski Jan

Jan Bury-Burzymski – porucznik pilot WP, Pilot Officer RAF, 1915 – 1940

Urodził się 5 lipca 1915 r. w Mińsku Litewskim (wcześniejsza nazwa Mińska, obecnej stolicy Białorusi). Prawdopodobnie z powodu przyłączenia, na mocy traktatu ryskiego, miasta do Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej rodzina opuściła Mińsk i osiadła we wsi Sitki w gminie Klembów (około 10 km na północny wschód od Wołomina).
W 1935 roku zdał egzamin dojrzałości w Gimnazjum Państwowym im. M. Kopernika w Toruniu i ochotniczo zgłosił się do wojska. Początkowo, od 1 września 1935 r. kształcił się w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, ale 20 grudnia wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Od 1 maja do 1 sierpnia 1938 r. przebywał na kursie specjalizacji myśliwskiej w Grudziądzu. 15 października 1938 r. był promowany do stopnia oficerskiego i przydzielony do 152 Eskadry Myśliwskiej 5 Pułku Lotniczego w Lidzie. W jednostce tej brał udział w walkach we wrześniu 1939 r., jego zadaniem była osłona oddziałów Armii „Modlin”.
Po południu 1 września 1939 r. w rejonie Jabłonnej, w swoim pierwszym locie bojowym, wziął udział w walce z wyprawą bombową kierującą się na stolicę. Zgłosił wówczas zestrzelenie He 111, ale niemiecka jednostka nie poniosła w tym locie strat.
3 września był dowódcą klucza, którego zadaniem było zestrzelenie balonu obserwacyjnego. W drodze do celu doszło jednak do walki z Messerschmittami 109 i zadania nie wykonano. Po powrocie na lotnisko jego samolot był lekko uszkodzony. Następnego dnia wraz z kpr. Stanisławem Brzeskim osłaniał cztery „Karasie” wracające z bombardowania kolumny pancernej w rejonie Ciechanowa. Po zakończeniu tego zadania Polacy dostrzegli niemiecki balon obserwacyjny, który natychmiast zaatakowali. Ogień z ziemi trafił w zbiornik paliwa samolotu podoficera i pilot lądował przymusowo, podczas gdy ppor. Bury-Burzymski celnie ostrzelał balon i zniszczył go. Na lotnisko powrócił w uszkodzonym przez opl samolocie.
9 września 1939 r. w rejonie Lublina dowodził trzysamolotowym kluczem, który starł się z Messerschmittami 110. W początkowej fazie walki jedna z niemieckich maszyn została celnie ostrzelana (unieruchomiony został jeden z silników), ale jeden ze strzelców trafił w silnik samolotu ppor. Burego-Burzymskiego i musiał on wycofać się z walki. 18 września przekroczył granicę z Rumunią rzutem kołowym.
Za udział w walkach pod polskim niebem został po wojnie odznaczony srebrnym Krzyżem Virtuti Militari (12050).
Przez Rumunię, Jugosławię i Grecję, a następnie drogą morską przedostał się 17 października 1939 r. do Francji. Szkolił się na sprzęcie sojusznika w Tuluzie i Montpellier, ale w walkach nie wziął udziału. 21 czerwca 1940 r. opuścił Francję startując do lotu nad Morzem Śródziemnym z lotniska Perpignan. Około 500 metrów od algierskiego brzegu musiał wodować z powodu braku paliwa. Na ląd dopłynął wpław. Z Afryki dostał się do Wielkiej Brytanii.
9 września 1940 r. został przydzielony do 307 „Lwowskiego” Dywizjonu Myśliwskiego Nocnego. Z jednostki odszedł na własną prośbę, gdyż nie odpowiadała mu rola w dwuosobowej załodze Defianta, w który to samolot jednostka była wyposażona (ogień do przeciwnika prowadzić mógł jedynie strzelec, pilot jedynie wykonywał jego polecenia). 2 października 1940 r. był odkomenderowany na przeszkolenie do 5 OTU. Stamtąd 11 października przeniesiony został do 303 Dywizjonu Myśliwskiego im. T. Kościuszki.
24 października 1940 r. wraz z Sgt B. Kościkiem wykonywał lot treningowy, podczas którego ćwiczono walkę kołową. Prawdopodobnie stracił przytomność z powodu zamarznięcia przewodów instalacji tlenowej. Jego Hurricane wszedł w ostrą pikę i rozbił się w rejonie lotniska Leconfield. Został pochowany na cmentarzu w Leconfield. Pośmiertnie, w 1941 r., awansowany do stopnia porucznika.
Oficjalnie ma zaliczone dwa zestrzelenia samolotów nieprzyjaciela.
dr Grzegorz Śliżewski

Bibliografia

Źródła archiwalne

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego, Londyn

Zeszyt Ewidencyjny Jana Burego-Burzymskiego, LOT.A. IV. 1/24c.
Więckowski E., Sprawozdanie z działań wojennych III/5 Dyonu Myśliwskiego, LOT. A. II/6/1a/1
Pamiętnik wojenny pilota eskadry kościuszkowskiej Mirosława Fericia, LOT. A. V 49/34/2.

National Archives, Londyn, Kew

Operations Record Book 303 Squadron, AIR 27/1663.

Literatura

Belcarz B., Polskie lotnictwo we Francji, Sandomierz 2002.
Cynk J.B., Polskie lotnictwo myśliwskie w boju wrześniowym, Gdańsk 2000.
Emmerling M., Luftwaffe nad Polską 1939, t. 1, Gdynia 2002.
Emmerling M., Luftwaffe nad Polską 1939, t. 2, Gdynia 2005.
Gretzyngier R., Poles in Defence of Britain. A day-by-day chronolgy of Polish Day and Night Fighter Operations: July 1940 – June 1941, London 2001.
Łydżba Ł., III/5 Dywizjon Myśliwski. Dywizjony Myśliwskie Września 1939, Poznań 2010.
Pawlak J., Absolwenci Szkoły Orląt 1925 – 1939, Warszawa 2002.
Pawlak J., Polskie eskadry w wojnie obronnej wrzesień 1939, wyd. II rozszerzone., Warszawa 1991.
Sojda G., Śliżewski G., Hodyra P., Ci cholerni Polacy! Polskie Siły Powietrzne w Bitwie o Anglię, Warszawa 2012.
Śliżewski G., Gorzka słodycz Francji. Polscy piloci myśliwscy wiosny 1940, Warszawa 2010.

dr Grzegorz Śliżewski

Jan Bury-Burzymski

Znalazłeś błąd? Masz jakieś ciekawe materiały? Chcesz się podzielić zdjęciami? Napisz do nas! redakcja ( at ) infolotnicze.pl

Więcej informacji na stronie głównej Milipedii

Zdjęcie via Autor

Autor: dr Grzegorz Śliżewski

dr Grzegorz Śliżewski – absolwent Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Doktor w dziedzinie nauk humanistycznych w zakresie historii (Wydział Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), specjalizujący się w historii polskiego lotnictwa. Jest autorem i współautorem kilku książek oraz ponad 50 artykułów o tej tematyce. Wykładowca Politechniki Koszalińskiej. Działacz Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego – www.fhlp.org