Kategorie
Ludzie lotnictwa

Mroczkowski Antoni Ernest

Antoni Ernest Mroczkowski (1896-1970), kapitan pilot inżynier Wojska Polskiego.

Antoni Mroczkowski urodził się 29 maja 1896 roku w Odessie. Ukończył tam szkołę realną. Od wczesnych lat fascynowało go latanie, już jako kilkunastoletni chłopiec budował szybowce. W kolejnym roku powołano go do wojska, przeszedł czteromiesięczny kurs wojskowy w Odessie. W końcu 1914 roku rozpoczął naukę pilotażu w Wojskowej Szkole Lotniczej w Sewastopolu. 2 lipca 1915 roku otrzymał dyplom pilota i odszedł na front. 16 lipca 1915 roku został skierowany do 24. korpuśnego oddziału lotniczego. 6 listopada przeniesiono go do 7. armijnego korpusu lotniczego, 2 marca 1916 roku awansował na podporucznika. Po dwóch miesiącach trafił do 5. armijnego oddziału lotniczego, a 5 sierpnia 1916 roku rozpoczął służbę w 1. myśliwskim oddziale lotniczym. W czerwcu następnego roku przeniesiono go do odeskiego oddziału lotniczego. Starsza polska historiografia przypisywała mu 9 zwycięstw powietrznych. Teza ta nie zyskuje jednak potwierdzenia w materiałach rosyjskich. W 1918 roku wszedł w skład lotnictwa polskiego kształtującego się nad Morzem Czarnym (najpierw był to polski oddział awiacyjny chor. pil. Stanisława Jakubowskiego, a później I. awiacyjny oddział wojsk polskich por. pil. Waldemara Narkiewicza).

W 1919 roku Antoni Mroczkowski w składzie I. awiacyjnego oddziału wojsk polskich (oddziału lotniczego 4. Dywizji Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego) przybył do Polski, gdzie został zweryfikowany jako podporucznik pilot. Przez krótki czas był instruktorem w II. Wyższej Szkole Pilotów w Warszawie, a później w Oficerskiej Szkole Obserwatorów Lotniczych. 1 września 1919 roku został pilotem kontrolnym oblatywaczem i szefem kontroli wojskowej w Centralnych Warsztatach Lotniczych. W 1920 roku tymczasowo odszedł z CWL i przez pewien czas dowodził 19. eskadrą myśliwską. Uznaje się, że zestrzelił jeden samolot bolszewicki. Później znalazł się w polskim lotnictwie morskim.

Po zakończeniu wojny Antoni Mroczkowski został zdemobilizowany, lecz jako cywil otrzymał zatrudnienie w CWL. W grudniu 1921 roku rozpoczął praktykę we francuskiej fabryce Farmana. Ponadto do kwietnia 1922 roku studiował w Service de Navigation Aerienne w Paryżu. Po zdaniu egzaminu otrzymał tytuł międzynarodowego pilota komunikacyjnego. Równocześnie dostał polską licencję pilota komunikacyjnego nr 1. Od następnego miesiąca latał w towarzystwie lotniczym Campagne Franco-Roumaine na trasie Warszawa-Paryż-Warszawa. Od 1 maja 1925 do 30 kwietnia 1931 roku Mroczkowski był oblatywaczem w Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz. W 1931 roku w lubelskiej fabryce lotniczej wybuchł strajk, a Mroczkowski został wybrany przewodniczącym komitetu strajkowego. W rezultacie wybitny lotnik został zwolniony. Później pracował jako inżynier w warszawskiej firmie Auto-Remont. W 1932 roku został kierownikiem hamowni silników lotniczych w Państwowych Zakładach Inżynierii w Warszawie. W latach 1935-1938 był ekspertem techniczno-samochodowym Oddziału Ruchu Drogowego miasta stołecznego Warszawy. Przed wybuchem drugiej wojny światowej, w 1938 roku znalazł zatrudnienie w przedsiębiorstwie Lilpop, Rau i Loewenstein, w którym kierował wydziałem obsługi i reklamacji samochodów. Po klęsce wrześniowej przedostał się przez Rumunię do Francji, a później do Wielkiej Brytanii. Na wyspach brytyjskich służył początkowo w RAF (na samolotach wielosilnikowych), później ze względu na wiek przeniesiono go do personelu naziemnego.

W marcu 1946 roku Antoni Mroczkowski powrócił do Polski, w stopniu kapitana pilota został przeniesiony do rezerwy. Mieszkał w Warszawie. Zatrudniono go w Państwowych Zakładach i Warsztatach Samochodowych. W 1948 roku rozpoczął pracę w Departamencie Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji, a po trzech latach – w Instytucie Transportu Lotniczego. W latach 1953-1955 pracował w Technicznej Obsłudze Samolotów. Później (1955-1961) pracował jako normalizator lotnictwa w Polskim Komitecie Normalizacyjnym, ostatnim miejscem jego zatrudnienia (w latach 1961-1962) był Ośrodek Badań Transportu Samochodowego. 1 września 1962 roku przeszedł na emeryturę. Był członkiem Klubu Seniorów Lotnictwa Aeroklubu PRL. Znał cztery języki obce (rosyjski, francuski, niemiecki i angielski). Zmarł 26 grudnia 1970 roku.

Antoni Ernest Mroczkowski legitymował się jednym z najdłuższych staży lotniczych wśród pilotów polskiej narodowości. Przeszkolenie w pilotażu przeszedł w początkowym okresie pierwszej wojny światowej, lecz lotnictwo pasjonowało go już wcześniej. W charakterze pilota myśliwskiego służył przez pewien czas także w lotnictwie polskim. Nad Wisłą zasłynął jednak przede wszystkim jako znakomity oblatywacz. Przez wiele lat latał dla polskich firm lotniczych, przede wszystkim dla E. Plage i T. Laśkiewicz. Na początku lat 30-tych stracił kontakt z lotnictwem. Pracował wtedy w przedsiębiorstwach przemysłu samochodowego. Jako specjalistę z dziedziny motoryzacji i lotnictwa traktowano go także w okresie Polski Ludowej.

Lista odznaczeń

  • Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (nr 3189);
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski;
  • Medal Niepodległości;
  • Polowa Odznaka Pilota (nr 115);
  • Medal X-lecia Polski Ludowej;
  • Odznaka Zasłużonego Działacza Lotnictwa Sportowego;
  • Krzyż Amerykański;
  • Rosyjska odznaka pilota;
  • Francuska odznaka pilota;
  • Angielska odznaka pilota;
  • Order św. Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie);
  • Medal pamiątkowy towarzystwa Campagne Franco-Roumaine.

Lista jednostek, w których Antoni Ernest Mroczkowski służył lub dowodził i stanowisk, które pełnił

  • 24. korpuśny oddział lotniczy (Imperium Rosyjskie);
  • 7. armijny oddział lotniczy (Imperium Rosyjskie);
  • 5. armijny oddział lotniczy (Imperium Rosyjskie);
  • 1. myśliwski oddział lotniczy (Imperium Rosyjskie);
  • odeski oddział lotniczy (Imperium Rosyjskie);
  • Polski oddział awiacyjny;
  • I. awiacyjny oddział wojsk polskich;
  • II. Wyższa Szkoła Pilotów – instruktor;
  • Centralne Warsztaty Lotnicze – szef kontroli wojskowej i oblatywacz;
  • 19. eskadra myśliwska – dowódca;
  • Lotnictwo Morskie;
  • Centralne Warsztaty Lotnicze – cywilny oblatywacz;
  • Campagne Franco-Roumaine;
  • Zakłady Mechaniczne E. Plage i T. Laśkiewicz – oblatywacz;
  • Auto-Remont – inżynier;
  • Państwowe Zakłady Inżynierii – kierownik hamowni silników lotniczych;
  • Oddział Ruchu Drogowego miasta stołecznego Warszawy – ekspert techniczno-samochodowy;
  • Lilpop, Rau i Loewenstein – kierownik wydziału obsługi i reklamacji samochodów;
  • Państwowe Zakłady i Warsztaty Samochodowe;
  • Departament Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji;
  • Instytut Transportu Lotniczego;
  • Techniczna Obsługa Samolotów;
  • Polski Komitet Normalizacyjny – normalizator lotnictwa;
  • Ośrodek Badań Transportu Samochodowego.

Bibliografia
JRK, Antoni Mroczkowski, [w:] Skrzydlata Polska, r. 1962, nr 40 (597), s. 8.
Mordawski Hubert, Polskie lotnictwo wojskowe 1918-1920, Wrocław 2009.
WL, Antoni Mroczkowski pilot z licencją Nr 1, [w:] Skrzydlata Polska, r. 1959, nr 48 (438), s. 7.
Wójcik Waldemar, Piloci z numerowaną „gapą”, [w:] Gapa, r. 2012, nr 3, s. 15-25.
Zieliński Józef, Lotnicy Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, Warszawa-Toruń 2005.
Korespondencja autora z Jerzym Butkiewiczem.

Zdjęcie: Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, pod red. M. Romeyko, Warszawa 1933, s. 201.

Mariusz Niestrawski

Znalazłeś błąd? Masz jakieś ciekawe materiały? Chcesz się podzielić zdjęciami? Napisz do nas! redakcja ( at ) infolotnicze.pl

Więcej informacji na stronie głównej Milipedii