Nobla z fizyki za badania nad mechaniką kwantową komentuje naukowiec WAT

„Świat jest kwantowy, potwierdzono to eksperymentalnie i nie można go tylko opisywać mechaniką klasyczną. Nagroda Nobla z fizyki kwantowej potwierdza, że na naszych oczach rozgrywa się nowa era rewolucji technologicznej” – komentuje płk dr hab. inż. Marek Życzkowski, prof. WAT z Instytutu Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej.

Laureatami tegorocznej Nagrody Nobla z fizyki zostali Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger, zajmujący się mechaniką kwantową. Komitet Noblowski docenił ich prace związane ze splątanymi fotonami, ustaleniem naruszenia nierówności Bella i pionierską informatyką kwantową. Poprzez te działania przyczyniają się do tego, że w przyszłości informacje będą przekazywane w sposób bardziej bezpieczny poprzez lepsze szyfrowanie, a dane będą trafiały szybciej.

Badania naukowe w tej tematyce prowadzone są również od kilkunastu lat w Wojskowej Akademii Technicznej. Jak podkreśla płk Marek Życzkowski, Nagroda Nobla w tej dziedzinie to dla świata nauki potwierdzenie opisywanych teorii kwantowych.

„Prace nagrodzonych w tym roku uczonych oraz ich zespołów prowadzą do wydajnych komputerów kwantowych, do idei kryptografii kwantowej, która jest najbliżej związana z przyznaną Nagrodą Nobla oraz do sensorów kwantowych. Świat kwantowy da nam potężne narzędzia do wykonania obliczeń umożliwiających realizację badań kluczowych dla ludzkości, chociażby z zakresu medycyny czy środowiska” – mówi płk Życzkowski.

Optoelektronik precyzuje, że eksperymentalne potwierdzenie istnienia stanów splątanych wyrazi się w postaci łączności kwantowej o niespotykanych możliwościach i bezpieczeństwie czy też nad wyraz czułych układach sensorycznych. Zaznacza, że w świecie klasycznym coś takiego nie istnieje.

W Wojskowej Akademii Technicznej aktualnie realizowane są dwa projekty badawcze dotyczące zarówno łączności kwantowej, jak i komputera kwantowego, finansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu SZAFIR. Są to projekty:

„Opracowanie modularnej infrastruktury komputera kwantowego do specjalnych i wojskowych zastosowań informatycznych”;
„Technologie optyczne kryptologii kwantowej do ochrony danych w sieciach teleinformatycznych”.

Generator stanów splątanych, który powstaje w Wojskowej Akademii Technicznej, to polski wkład w prace nad nową, bezpieczną komunikacją kwantową, opartą na zjawisku splątania fotonów. Dzięki tej metodzie, nie będzie można „podsłuchać” informacji biegnącej światłowodem bez natychmiastowej „wpadki na gorącym uczynku”. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule pt. „Światłowody potrzebują nowych zabezpieczeń w erze komputerów kwantowych”.