Kategorie
Ludzie lotnictwa

Poniatowski Jerzy

Jerzy Poniatowski (1913-1940) Podporucznik WP

2 maja 1913 r. w Warszawie urodził się Jerzy Poniatowski. Po ukończeniu gimnazjum o profilu matematyczno-przyrodniczym i zdaniu matury rozpoczął naukę na wydziale mechanicznym Politechniki Warszawskiej. Po roku zrezygnował z nauki. We wrześniu 1934 r. rozpoczął kurs unitarny dla podchorążych, po ukończeniu którego 3 stycznia 1935 r. trafił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie. Szkolenie trwało dziewięć miesięcy i zakończyło się 14 września. Został przydzielony mobilizacyjnie do 1 Pułku Lotniczego w Warszawie, gdzie raz został wezwany na 10-dniowe szkolenie rezerwistów. 1 stycznia 1937 r. był promowany do stopnia podporucznika rezerwy. Wkrótce zmieniono mu przydział mobilizacyjny do 5 PL w Lidzie, gdzie latem 1937 r. wziął udział w kolejnych ćwiczeniach rezerwistów.
W cywilu Poniatowski został instruktorem spadochronowym, czynił też starania o przyjęcie do PLL LOT w charakterze pilota. Tam też miał przydział we wrześniu 1939 r. Granicę Polski przekroczył 13 września na rozkaz dyrekcji LOT. Przez Rumunię, Jugosławię i Grecję dotarł na pokładzie statku „Attiki” do Marsylii.
W grudniu 1939 r. został zmobilizowany i odszedł z PLL LOT do odradzającego się we Francji lotnictwa wojskowego. W czasie szkolenia miał okazję po raz pierwszy wziąć udział w powietrznej walce – 1 czerwca 1940 r. w okolicy Lyonu, gdzie znajdowało się centrum Polskich Sił Powietrznych, dwukrotnie pojawiły się bombowce Luftwaffe. Przeciw nim wystartowali Polacy pod dowództwem por. Aleksandra Gabszewicza i zgłosili zestrzelenie trzech samolotów przy stracie jednego poległego pilota. Ppor. Poniatowski nie rościł sobie pretensji do tych zwycięstw. W tym samym dniu do Lyonu dotarł rozkaz o utworzeniu dwóch grup polskich lotników mających uzupełnić jednostki frontowe. Na czele sześciu pilotów udających się do GC III/10 stanął por. Gabszewicz, natomiast liczący tyle samo Polaków patrol pod dowództwem mjr. dypl. Eugeniusza Wyrwickiego trafił do GC II/10. Ppor. Poniatowski znalazł się w tej drugiej jednostce.
GC II/10 była wyposażona w Blochy 152 i stacjonowała w Bernay, gdzie Polacy dotarli 3 czerwca. Cztery dni później jednostka otrzymała zadanie osłony wyładunku własnych wojsk w rejonie Le Tréport – Neufchâtel. Lot odbywał się około godz. 5 rano i wykonało go 10 pilotów, w tym czterech Polaków. Nad wyznaczonym rejonem lotnicy zostali zaatakowani przez Messerschmitty 109. Już w pierwszym starciu trafiony został samolot mjr. Wyrwickiego, który lądował przymusowo. Rannego Polaka przewieziono do szpitala, gdzie zmarł około godz. 9. Niemieckie myśliwce rozbiły francuską formację i unikający niemieckich ataków ppor. Poniatowski skierował się na północny wschód. W wyniku walki został śmiertelnie ranny i rozbił Blocha w pobliżu drogi biegnącej na Fontaine-le-Sec. Co ciekawe – Bloch Poniatowskiego dotrwał w tym miejscu aż do 1943 r. Wtedy to Niemcy rozpoczęli budowę wyrzutni V 1 na francuskim wybrzeżu, co przyciągnęło alianckie bombowce. Okazało się, że wrak Blocha stanowi idealny punkt orientacyjny dla załóg bombowców, więc niemieccy żołnierze porąbali go na kawałki i wrzucili do pobliskich lejów po bombach. W opisanej walce zginął jeszcze trzeci z Polaków – ppor. Hieronim Dudwał.
Ppor. rez. pil. Jerzy Poniatowski został pochowany na cm. w Aubérive.

dr Grzegorz Śliżewski

jerzy poniatowski

Bibliografia

Źródła archiwalne

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego, Londyn

Poniatowski J., Zeszyt Ewidencyjny, LOT.A.IV.1/39c.

Literatura

Belcarz B., Polskie lotnictwo we Francji, Sandomierz 2002.
Śliżewski G., Gorzka słodycz Francji. Polscy piloci myśliwscy wiosny 1940, Warszawa 2010.

Zdjęcie via Autor

Znalazłeś błąd? Masz jakieś ciekawe materiały? Chcesz się podzielić zdjęciami? Napisz do nas! redakcja ( at ) infolotnicze.pl

Więcej informacji na stronie głównej Milipedii

Autor: dr Grzegorz Śliżewski

dr Grzegorz Śliżewski – absolwent Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Doktor w dziedzinie nauk humanistycznych w zakresie historii (Wydział Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), specjalizujący się w historii polskiego lotnictwa. Jest autorem i współautorem kilku książek oraz ponad 50 artykułów o tej tematyce. Wykładowca Politechniki Koszalińskiej. Działacz Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego – www.fhlp.org