Kategorie
Ludzie lotnictwa

Rutkowski Kazimierz

Kazimierz Rutkowski (1914-1995), podpułkownik pilot Wojska Polskiego, as myśliwski drugiej wojny światowej.

Urodził się 24 maja 1914 roku w Lisznie (Lubelszczyzna). Uczęszczał do Gimnazjum Państwowego im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie Lubelskim, gdzie zdał maturę. W 1938 roku został absolwentem XI Promocji Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (57 lokata). W stopniu podporucznika pilota przydzielono go do 132. eskadry myśliwskiej. Na przełomie czerwca i lipca 1939 roku otrzymał przeniesienie do eskadry treningowej na stanowisko instruktora, a 1 września podporucznika pilota Kazimierza Rutkowskiego włączono w skład 36. eskadry obserwacyjnej.

W czasie kampanii polskiej 1939 roku służył w II./36. plutonie i wykonał 3 zadania rozpoznawcze. 9 września w czasie lotu z oficerem żandarmerii do Warszawy został w rejonie Pruszkowa zestrzelony przez niemieckie lotnictwo. Ponieważ został odcięty przez niemieckie czołówki pancerne od swojej jednostki, udał się do Mińska Mazowieckiego, do Bazy 4. Pułku Lotniczego. Stamtąd został odesłany do Bazy 1. Pułku Lotniczego, skąd wysłano go do Bazy w Brześciu. Po jej rozwiązaniu przejął opuszczony samolot łącznikowy RWD-8 i przeleciał do Lwowa, a następnie do Stanisławowa. Tam jego samolot został zniszczony przez Do 17. Kolejnym etapem były Zaleszczyki skąd 17 września odleciał do Rumunii. Stamtąd przez Jugosławię trafił do greckiego Pireusu, gdzie 12 października zaokrętował się na greckim statku „Ionia” 16 października dopłynął do Marsylii.

Nad Sekwaną przeszedł kurs pilotażu na francuskich samolotach myśliwskich, ale nie zdążył wziąć udziału w walkach i ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Po przeszkoleniu, w drugiej połowie 1940 roku wszedł w skład organizowanego 306. dywizjonu myśliwskiego „toruńskiego”. W marcu 1942 roku został w tym dywizjonie dowódcą eskadry. Po dwóch miesiącach trafił na analogiczne stanowisko w 317. dywizjonie myśliwskim „wileńskim”. W sierpniu został dowódcą 306. dywizjonu myśliwskiego. Później był oficerem taktycznym w Fighter Command, zastępcą dowódcy 131. Skrzydła Myśliwskiego, oficerem w Bazie Polskich Sił Powietrznych w Blackpool i oficerem w dowództwie 11. Grupy Myśliwskiej RAF. W 1944 roku latał nieoficjalnie w amerykańskim 61. dywizjonie myśliwskim wchodzącym w skład 56. Grupy Myśliwskiej 8. Armii Powietrznej. Od października 1944 roku dowodził 3. Polskim Skrzydłem Myśliwskim. Od stycznia przez pół roku stał na czele 2. Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. Ukończył Wyższą Szkołę Lotniczą, a następnie powrócił na stanowisko dowódcy skrzydła. W czasie drugiej wojny światowej uzyskał według oficjalnych danych (Lista Bajana) 5 i ½ zestrzelenia pewnego (według innych danych 6 pewnych zwycięstw), 2 prawdopodobne oraz 1 uszkodzenie. Sam kilkukrotnie musiał skakać ze spadochronem. Między innymi został odratowany z wód Kanału La Manche.

Po demobilizacji pozostał na emigracji. Mieszkał w Wielkiej Brytanii, a później w Kanadzie. Zmarł 3 maja 1995 roku w San Diego w Kalifornii.

Kazimierz Rutkowski był oficerem, którego dynamiczna kariera musi budzić respekt. W 1938 roku opuścił mury najsłynniejszej polskiej uczelni lotniczej – Szkoły Podchorążych Lotnictwa. W ramach tej samej, XI Promocji „Szkołę Orląt” opuścili też między innymi Stanisław Skalski, Mirosław Ferić, Witold Łokuciewski, czy Jan Zumbach. Przed drugą wojną światową Kazimierz Rutkowski był raczej tylko jednym z wielu pilotów. Służył w 132. eskadrze myśliwskiej, ale ostatecznie kampanię polską przeszedł w ramach 36. eskadry obserwacyjnej. Latał na mało wartościowych Lublinach, a ostatecznie na bezbronnym RWD-8. Nie walczył we Francji. Jego kariera przyspieszyła już w Wielkiej Brytanii. W 1942 roku otrzymał stanowisko dowódcy eskadry w 306. i 317. dywizjonie myśliwskim, by jeszcze w połowie tego roku zostać dowódcą 306. dywizjonu myśliwskiego. W drugiej połowie drugiej wojny światowej obejmował funkcje w sztabach jednostek lotniczych, a od końca 1944 roku piastował stanowiska dowódcze w poszczególnych polskich skrzydłach myśliwskich. Warto wskazać, że na emigracji ukończył kurs w Wyższej Szkole Lotniczej, przez swoich zwierzchników był więc uważany za kandydata do objęcia wyższych stanowisk sztabowych i dowódczych. Rutkowski był jednak nie tylko nieprzeciętnym dowódcą, ale także zdolnym pilotem myśliwskim, o czym świadczyć może jego status asa myśliwskiego i kolekcja odznaczeń.

Dodatki:
Jednostki, w których Kazimierz Rutkowski służył i stanowiska, które pełnił
– 132. eskadra myśliwska;
– 36. eskadra towarzysząca (obserwacyjna);
– 306. dywizjon myśliwski „toruński’ – dowódca eskadry;
– 317. dywizjon myśliwski „wileński” – dowódca eskadry;
– 306. dywizjon myśliwski „toruński” – dowódca;
– Fighter Command – oficer taktyczny;
– 131. Skrzydło Myśliwskie – zastępca dowódcy;
– Baza Polskich Sił Powietrznych w Blackpool;
– 11. Grupa Myśliwska RAF;
– 61. dywizjon myśliwski (USA);
– 3. Polskie Skrzydło Lotnictwa Myśliwskiego – dowódca;
– 2. Polskie Skrzydło Lotnictwa Myśliwskiego – dowódca.

Odznaczenia
– Order Wojenny Virtuti Militari V klasy (nr 9632);
– Krzyż Walecznych (trzykrotnie);
– Distinguished Flying Cross (brytyjski).

dr Mariusz Niestrawski

Bibliografia
– Gretzyngier Robert, Matusiak Wojtek, Zieliński Józef, Asy lotnictwa polskiego, Warszawa 2012.
– Pawlak Jerzy, Absolwenci Szkoły Orląt 1925-1939, Warszawa 2002.
– Pawlak Jerzy, Polskie eskadry w latach 1918-1939, Warszawa 1989.
– Pawlak Jerzy, Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939, Warszawa 1982.
– Rutkowski Kazimierz, dostępny w internecie: http://www.polishsquadronsremembered.com/315/p_list.html.
– Rutkowski Kazimierz Stanisław, dostępny w internecie: http://www.stankiewicze.com/vm/kanada_l.htm.

milipedia

Znalazłeś błąd? Masz jakieś ciekawe materiały? Chcesz się podzielić zdjęciami? Napisz do nas! redakcja ( at ) infolotnicze.pl

Więcej informacji na stronie głównej Milipedii

Konsultacja: dr Grzegorz Śliżewski

Autor: dr Mariusz Niestrawski

Mariusz Niestrawski - Doktor nauk humanistycznych w dziedzinie historii. Jego zainteresowania badawcze skupiają się na dziejach militarnych i politycznych II Rzeczypospolitej oraz na historii drugiej wojny światowej. W latach 2010-2014 pracownik Wielkopolskiego Muzeum Walk Niepodległościowych. Autor licznych artykułów naukowych i popularnonaukowych.