Kategorie
Działka lotnicze

Amunicja do działek MG FF

Działka MG FF były jednymi z najpopularniejszych działek stosowanych w lotnictwie niemieckim podczas II wojny światowej.

W samolotach działko było zasilane przy pomocy bębna amunicyjnego na 60 pocisków co stanowiło bardzo małą liczbę. Przy założeniu szybkostrzelności na poziomie 520 strzałów na minutę dawało to raptem około 8,5 sekundy ognia ciągłego((L.Dv. 113/1, Entwurf einer Beschreibung und Bedinungsvorschrift des MG-FF (2=cm=Flugzeug=MG-FF) Ausfuhrung A, Berlin 1938, s. 8.)). Należało zatem uważnie obchodzić się ze spustem. Zaletą niemieckich konstrukcji((We francuskich maszynach zdarzały się przypadki, że tak nie było.)) było rozdzielenie spustu dla działek i karabinów co pozwalało dzięki pociskom smugowym z karabinu namierzyć samolot przeciwnika i w odpowiednim momencie ostrzelać go przy pomocy działek.
Magazynek w celu szybszej obsługi posiadał specjalne urządzenie do ładowania amunicji. Pusty ważył 8,2 kg, a załadowany 60 pociskami 20,3 kg. Zatem masa broni z bębnowym magazynkiem wzrastała do 46,6 kg co stanowiło znaczne obciążenie dla skrzydła Bf 109 zważywszy na fakt, iż działko montowane było w znacznej odległości by móc prowadzić ogień poza obrysem śmigła. Zastosowanie bębnowego magazynka miało poza ograniczeniem liczby amunicji jeszcze jedną wadę. Mianowicie magazynek musiał przechodzić okresowe czynności obsługowe wydłużające odtwarzanie gotowości bojowej((Wewnątrz magazynka znajdowała się sprężyna która wypychała pociski w kierunku zamka. Należało również sprawdzać okresowo stopień napięcia tejże sprężyny. Do ładowania pocisków opracowano specjalne urządzenie.)). Starano się zastąpić magazynek na 60 pocisków większym pozwalającym na zabranie 100((Mix podaje, iż prowadzono badania nad magazynkiem o pojemności 90 pocisków którego wielkość byłaby taka sama jak tego na 60 pocisków. Magazynki na 100 pocisków miały być testowane według R.Michulca w Rechlinie i Tarnewitz w grudniu 1939r.)) oraz eksperymentowano z taśmą amunicyjną((Była ona przewidziana dla myśliwców nocnych i została zamontowana jedynie na niewielu samolotach.)), ale ostatecznie działka MG FF obsługiwane były przez pierwotnie przewidziane magazynki bębnowe na 60 pocisków.
Choć uważano, że działka nadają się do zwalczania celów opancerzonych to testy przeprowadzone na poligonie w Hillersleben w 1939 pokazały, że skuteczność pocisków działka w wersji MG FF jest porównywalna z pociskami przeciwpancernymi kal. 7,92. Dopiero po tych testach zalecono produkcję specjalnej amunicji przeciwpancernej do działek MG FF. Tymczasem na horyzoncie było już działko MG FF/M o znacznie lepszych parametrach((R.Michulec, ME 109, vol.1, s. 46.)).

Amunicja

– 2 cm Brsprgr.Patr. L’spur FFM o. Zerl.  –  Pocisk odłamkowy o właściwościach burzących i zapalających, długość smugi 3,3s= ok 1200m, tylko do stosowania przeciwko celom naziemny z racji braku mechanizmu samoniszczącego
– 2 cm Brsprgr.Patr. L’spur FFM m. Zerl.  –  Pocisk odłamkowy o właściwościowych burzących i zapalających, Długość smugi 3,5s= ok 1200m, samozniszczenie po około1200m, przeznaczony do walki powietrznej    Waga 117 g
pr.p.585 m/s 400m-409 m/s
– 2 cm Panzersprgr.Patr. FFM o. Zerl.   – Pocisk przeciwpancerny, po przebiciu przynajmniej 5mm pancerza efekt burzący i odłamkowy, z odległości 100m pod kątem 60° przebijalność płyty pancernej o grubości 10mm, pocisk przeznaczony do walki z opancerzonymi celami naziemnymi    Waga 117 g pr.p.- 585 m/s 400m-382 m/s
– 2 cm Pzbrgr.Patr. (Ph)FFM o. Zerl.  –  Pocisk przeciwpancerny zapalający, fosforowy, przewidziany do zwalczania ciężej opancerzonych samolotów lub lekkich czołgów i pociągów    Waga 117 g pr.p.- 585 m/s 400m-382 m/s
– 2 cm Pzbrgr.Patr. (E) FFM o. Zerl.  –  Pocisk przeciwpancerno-zapalający przeznaczony do zwalczania lekkich okrętów wojennych i statków handlowych, przebijalność ze 100m pod kątem 60° 15mm dla stali z której wykonywano statki    Waga 117 g pr.p.- 585 m/s 400m-382 m/s
– 2 cm Sprgr.Patr. Ub. FFM o. Zerl. –   Pocisk testowy
2 cm Pzgr.Patr. ub. FFM o. Zerl.    Pocisk używany podczas odbioru broni
2 cm Sprgr.Patr. L’spur Ub. FFM o. Zerl.    Pocisk ćwiczebny, długość smugi 3,5s= ok 1100m
2 cm Sprgr.Patr. L’spur Ub. FFM m. Zerl.    Pocisk ćwiczebny przeznaczony na stanowiska o ograniczonej strefie bezpieczeństwa, długość smugi 1,4 sec= ok 650 m, samozniszczenie po około 650 m
2 cm Brgr.Patr. L’spur FFM o. Zerl.    Pocisk zapalający, długość smugi 3s=1100m, przeznaczony do walki w powietrzu i przeciwko celom naziemnym    Waga 117 g pr.p. 585 m/s 400m-409 m/s
2 cm Brgr.Patr. Gl’spur FFM o. Zerl.    Pocisk zapalający do stosowania w myśliwskim lotnictwie nocnym ,długość smugi świetlnej 3s=1100m    Waga 117 g pr.p. 585 m/s 400m-409 m/s
2 cm Brsprgr.Patr. Gl’spur m. Zerl 
2 cm M-Gesch.Patr. FFM o. Zerl((Amerykanie byli pod sporym wrażeniem własciwości tych pocisków po przebadaniu jednej sztuki w 1943 roku. Report NO. 6-43, Examination of Gemran 20 mm aircraft Ammunition, April 2, 1943.))    Pocisk burzący przeznaczony do niszczenia celów naziemnych z racji braku mechanizmu samozniszczenia    Waga 95 g pr.p. 675 m/s 400m- 365 m/s
2 cm M-Gesch.Patr. FFM m. Zerl.        Waga 92 gr pr.p. 695 m/s 400m-370 m/s
2 cm Pzgr.Patr.FFM o. Zerl.    Pocisk przeciwpancerny, z odległości 100m pod kątem 60° przebijalność płyty pancernej o grubości 10mm, przeznaczony do walk powietrznej i ostrzeliwania chronionych celów naziemnych Waga 117 g pr.p.- 585 m/s 400m-382 m/s
2 cm Pzsprgr.Patr. FFM o. Zerl. 

Taśmowanie:
-2 pociski M-Geschoss m. Zerl
-2 Brandsprenggranatpatronen L’spur m.Zerl
-1Panzersprenggranatpatrone o. Zerl lub Panzerbrandgranatpatrone (Phosphor) o. Zerl((Oczywiście w przypadku atakowania samolotów opancerzonych należało taśmować więcej pocisków przeciwpancernych, a w przypadku atakowania dużych samolotów więcej pocisków M-Geschoss. Inny był również zestaw stosowany w przypadku atakowania celów naziemnych, czy też atakowania statków, pojazdów opancerzonych etc.)).

dr Krzysztof Kuska

Bibliografia:
Źródła:
Report NO. 6-43, Examination of Gemran 20 mm aircraft Ammunition, April 2, 1943.
L.Dv. 113/1, Entwurf einer Beschreibung und Bedinungsvorschrift des MG-FF (2=cm=Flugzeug=MG-FF) Ausfuhrung A, Berlin 1938.
Oberst-Ing. Johannes Mix, The development of Gemran Aircraft Armamnet to 1945, s. 8-9. <http://www.afhra.af.mil/shared/media/document/AFD-090804-091.pdf> [29.11.2010]

Opracowania:

Griehl Manfred, Deutsche Flugzeugbewaffnung bis 1945, Stuttgart 2008.
Chinn Georege M., The machinegun, Waszyngton 1951.
Gustin Emmanuel, Williams Anthony G., Flying guns world war II, Schrwesburry 2003.
Michulec Robert, Messerschmitt Me 109, cz. 1, Gdynia 1997.

Zdjęcie: Wikimedia Commons

Autor: dr Krzysztof Kuska

dr Krzysztof Kuska , analityk bezpieczeństwa, specjalista w dziedzinie lotnictwa wojskowego, historyk. Współpracował m.in. z magazynami: "Jane's Defence Weekly", "Defence and Security Alert", „Airforces Monthly”, „Combat Aircraft”, „Lotnictwo Aviation International” , „Lotnictwo", "Polska Zbrojna". Więcej na krzysztofkuska.com.