Kategorie
po roku 1945

„Spotkanie po latach” kadry byłego 11. i 9. PLM

W dnach 27-29 maja 2016 roku odbyło się w Debrznie „spotkanie po latach” kadry byłego 11. i 9. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. Okazją ku temu było odsłonięcie w Debrznie Pomnika Lotników Polskich (samolotów MiG-21MF i TS-11 „Iskra”) na Placu Lotników Polskich. Gospodarzami uroczystości byli: ppłk Jan Beme, ppłk inż. pil. Kazimierz Lewenko, mjr inż. Adam Sikorski, mjr mgr inż. Stefan Sawczak i st. chor. sztab. Bolesław Hałucha. 27 maja nastąpił przyjazd i zakwaterowanie uczestników spotkania. Natomiast główne uroczystości rozpoczęły się 28 maja od rejestracji uczestników i spotkania okolicznościowego w sali widowiskowej, w Centrum Kultury, Sportu i Turystyki czyli w dawnym Klubie Garnizonowym, w Debrznie. Uroczysta ceremonia rozpoczęła się od wykonania przez miejscowy chór „Ballada” „Marsza Lotników”, który uczestnicy wysłuchali na stojąco. Następnie prowadzący uroczystość ppłk Jan Beme powitał uczestników i licznie przybyłych zaproszonych gości w osobach: nadbrygadiera Marka Kowalskiego, byłego zastępcy Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, ppłk mgr inż. Ireneusza Stosika, komendanta WKU w Człuchowie, członków Zarządu Regionu Słupskiego ZŻ WP, płk dypl. Jana Karasia- wiceprezesa ds. obronnych i mjr Teofila Przysowę, Przemysława Kurdzieko, wójta Gminy Lipka, Wojciecha Tomasza Kallasa, burmistrza Miasta i Gminy Debrzno, st. chor. sztab. Lecha Dubanowskiego, specjalistę od obsługi samolotów TS-11 „Iskra” z Malborka, Wiesławę Adler, wiceprzewodniczącą Rady Miejskiej w Debrznie i Łukasza Jurkowlańca, zastępcę burmistrza Miasta i Gminy Debrzno oraz innych.

Były także podziękowania dla ludzi, którzy przyczynili się do odsłonięcia samolotów MiG-21MF i TS-11 na Placu Lotników Polskich: płk mgr inż. Zdzisława Domasika, ppłk inż. pil. Zbigniewa Stradała oraz Jerzego Wawrzyniaka. Następnie minutą ciszy uczestnicy uroczystości uczcili tych lotników z 11. i 9. plm, którzy odeszli na wieczną wartę. Potem nastąpiła prezentacja historii Garnizonu Lotniczego i Debrzno, którą przedstawił ppłk Jan Beme i ppłk inż. pil. Kazimierz Lewenko. Po odśpiewaniu przez solistów chóru „Ballada” „Piosenki dla lotników” zaprezentowano film o zagospodarowaniu „Placu Lotników Polskich” w Debrznie i krótką informacje o działalności Grupy Renowacyjno-Remontowej przedstawił ppłk inż. pil. Kazimierz Lewenko. Po wystąpieniach Burmistrza Miasta i Gminy Debrzno oraz Wójta Gminy Lipka, zespół „NAUZES” przedstawił spektakl „Pilotom z nad Debrzynki”, a chór „Ballada” odśpiewał piosenkę „Nie płacz kiedy odjadę”. Dalsza część uroczystości odbyła się na „Placu Lotników Polskich”. Po odegraniu „Hymnu Państwowego”, tablicę z napisem „Alejka 11. plm OPL i OPK” osłonili: mjr Marceli Najder, mjr pil. Lech Krasuski i st. chor. sztab. Ignacy Nowak, a tablicę z napisem „Alejka 9. plm” odsłonili: płk Ryszard Głuszec, płk dr inż. Henryk Czyżyk i st. chor. sztab. Bolesław Hałucha. Kolejną tablicę pamiątkową z historią Garnizonu Lotniczego Debrzno odsłonili: mjr pil. Jan Szczepański i ppłk mgr Czesław Kowalski. Odsłonięcia samolotu MiG-21MF i tablicy informacyjnej przy nim dokonali: ppłk inż. pil. Kazimierz Lewenko, st. chor. sztab. Zbigniew Maziarka i nadbrygadier Marek Kolwalski, a odsłonięcia samolotu TS-11 „ISKRA” i tablicy informacyjnej przy nim dokonali: mjr Mieczysław Drab i st. chor. sztab. Lech Dubanowski. Kolejnym punktem uroczystości było posadzenie drzew pamięci, przez byłych dowódców Garnizonu Debrzno, na Placu Lotników Polskich, którego dokonali: płk dypl. pil. Mieczysław Toboła, płk dypl. pil. Jan Jermakowicz ( w Jego imieniu dokonał płk Ryszard Głuszec), płk dypl. pil. Jan Nowak, mjr mgr inż. Stefan Sawczak oraz ppłk inż. pil. Kazimierz Lewenko, jako główny organizator tych uroczystości. Po uczczeniu minutą ciszy wszystkich lotników, którzy zginęli w czasie wykonywania obowiązków służbowych i odegraniu „Marsza Lotników” uczestnicy spotkania udali się na wspólny uroczysty obiad. W obiedzie uczestniczyło około 160 osób. Po obiedzie odbyło się spotkanie w grupach i od godziny 20.00 bankiet, który trwał do rana, a wspomnieniom nie było końca. W bankiecie uczestniczyło około 90 osób. W spotkaniu „po latach” uczestniczyło między innymi dwóch byłych dowódców pułku: płk dypl. pil. Mieczysław Toboła i płk dypl. pil. Jan Nowak czterech zastępców dowódcy pułku: płk dypl. Andrzej Sulikowski, ppłk dypl. pil. Jan Puda, płk Ryszard Głuszec i płk dypl. inż. Józef Lach, trzech dowódców 25. brt: ppłk inż. Andrzej Nogal, mjr inż. Adam Sikorski i płk dr inż. Grzegorz Nakielski oraz trzech dowódców eskadr lotniczych: mjr pil. Jan Szczepański i ppłk inż. pil. Ryszard Kwiatek, mjr inż. pil. Eugeniusz Popowski i dowódca eskadry technicznej ppłk mgr Czesław Kowalski.
Najbardziej zaangażowanymi ludźmi w proces przygotowania i odsłonięcia samolotów oraz zagospodarowania „Placu Lotników Polskich” w Debrznie byli: ppłk inż. pil. Kazimierz Lewenko, były starszy nawigator 9. plm z Debrzna, mjr pil. Czesław Tatarzyński, były szef rozpoznania powietrznego 2. elm 9. plm z Debrzna, mjr inż. pil. Walerian Łabuz, ppłk Czesław Kowalski, były dowódca eskadry technicznej, mjr Marceli Najder, były kierownik ZLT 55. batalionu zaopatrzenia 9. plm, mjr Jerzy Filipiuk, były starszy inżynier 2. elm 9. plm z Debrzna, mjr mgr inż. Stefan Sawczak, były dowódca 13. Składnicy Sprzętu Lotniczo-Technicznego Wojsk Lotniczych w Debrznie, kpt. inż. Alojzy Brylewski, st. chor. sztab. Zbigniew Maziarka z Synem, st. chor. sztab. Bolesław Hałucha, były nawigator RSL 28. bł i ul, st. chor. sztab. Marek Jankowski, były starszy pomocnik szefa sztabu-szef łączności 25. brt, chor. Franciszek Wyruch, chor. Józef Ślusarczyk, chor. sztab. Ryszard Budek, chor. Jan Witomski, st. chor. Grzegorz Ciżmowski, chor. Roman Olędzki, chor. Zbigniew Bednarski, chor. Jerzy Pietrusza z Synami i chor. Stanisław Klugiewicz.
Historia 11. i 9. pułku lotnictwa myśliwskiego:
W ramach sześcioletniego planu rozbudowy lotnictwa wojskowego rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 070/Org. z 11 lipca 1950 r. sformowano na lotnisku Poznań Ławica, – 11. plm OPL jako Jednostkę Wojskową nr 3779, numer etatu 6/100, o stanie etatowym 222 żołnierzy i 1 pracownika kontraktowego. Wyposażenie pułku stanowiły samoloty myśliwskie Jak-9. Pod względem logistycznym nowo powstały pułk był zaopatrywany przez 21. Batalion Obsługi Lotnisk. Na dowódcę pułku wyznaczono zastępcę komendanta OSL ds. pilotażu podstawowego z Dęblina mjr pil. Zygmunta Ostrowskiego, byłego oficera PSP na Zachodzie, pilota 318. Dywizjonu Myśliwskiego. Objął on stanowisko z dniem 14 października 1950 r. Zgodnie z rozkazem formowanie pułku miało się odbyć w okresie od 1 października do 1 grudnia 1950 roku. Rozkazem MON nr 096/Org. z 28.03.1952 r. w kwietniu 1952 r. pułk został przeniesiony na lotnisko w Poznań Krzesiny na ul. Silniki[1]. Oprócz samolotów bojowych miał on w swoim wyposażeniu samoloty szkolne: Jak-9W, Jak-11, UT-2 i Po-2. Pod względem materiałowo technicznym na lotnisku w Krzesinach pułk był zaopatrywany przez 55. Batalion Obsługi Lotnisk (JW 3866)[2], podporządkowany w tym czasie pod 12. Brygadę Lotniczo–Techniczną (BLT) z Poznania.
Pułk w początkowym okresie istnienia był podporządkowany pod Dowództwo Wojsk Lotniczych, 5. DLM OPL, 11[3] i 6. DLM [4], a po przebazowaniu do Debrzna polegał 10. DLM, 2. KOPL OK, 2. KOPK i 4. PDLM. W Poznaniu oprócz zadań bojowych wynikający z wojennego przeznaczenia pułku, realizował jeszcze zadania przeszkalania pilotów na samoloty myśliwskie. Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 203/Org. z 04.09.1954 r. oraz rozkazem dowódcy Wojsk Lotniczych Nr 023/Org. z dnia 08.09.1954 roku 11. pułk lotnictwa myśliwskiego OPL został przebazowany z lotniska Poznań Krzesiny na nowe lotnisko Debrzno w powiecie Człuchowskim i podporządkowany pod 10. DLM ze Słupska. W wyniku zmian strukturalno-organizacyjnych w 1957 roku powstało Lotnictwo Operacyjne w skład którego weszła 9 i 11. DLM oraz Lotnictwo WOPL OK w skład którego wszedł 11. plm OPL. Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 049/Org. z 18.06.1957 roku oraz rozkazem dowódcy Wojsk Lotniczych nr 028/Org. z 04.07.1957 r. powstał w Debrznie przy 11. plm OPL Garnizonowy Klub Oficerski (nr etatu 30/137), który zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 058/Org. z 09.04.1973 r. zmienił nazwę na Klub Garnizonowy (nr etatu 66/005), a zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 074/Org. z 08.12.1973 r. na Klub Garnizonowy kat. II. Klub podlegał: w lata 1957 – 1967 pod 11. plm, w latach 1967 – 1988 pod 9. plm, a w latach 1989 – 1999 pod 13. SSLT Wojsk Lotniczych.
Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 0178/Org. z 04.10.1957 r. 55. bol został przeformowany w 55. Batalion Lotniczo–Techniczny, (JW. 3866, nr etatu 6/313). Rozformowano wówczas dowództwa 10 i 12. Brygady Lotniczo–Technicznej, a przeformowane bataliony lotniczo–techniczne (blt) stały się samodzielnymi jednostkami.
Rozkazem dowódcy Wojsk Lotniczych nr 0295/Opr. z 04.12.1957 r. dla zapewnienia manewru lotniskowego, rozśrodkowania sił i środków oraz wyjścia pułku spod uderzenia przydzielono 11. plm OPL lotnisko zapasowe Okonek (Wilcze Laski). W końcu lat pięćdziesiątych XX wieku utworzono w pułku dywizjon techniczny w składzie trzech eskadr technicznych, zadaniem, których było utrzymanie samolotów w stałej gotowości bojowej, jak również zabezpieczenie procesu osiągania wyższych stanów gotowości bojowej oraz obsługa podczas wykonywania lotów. Czwartą eskadrą techniczną, był Dział Techniczny Obsługi Samolotów (DTOS), którego personel zajmował się wykonywaniem obsług okresowych na samolotach, związanych z ilością godzin wylatanych przez samolot w trakcie jego eksploatacji, także obsług związanych z jego długotrwałym postojem. DTOS miał cztery działy: eksploatacji płatowca i silnika, eksploatacji osprzętu lotniczego, eksploatacji URE, eksploatacji uzbrojenia lotniczego i piąty PWL-2 – odpowiednio do podziału na techniczne specjalności lotnicze. Eskadra techniczna składała się z dwóch kluczy eksploatacji płatowca i silnika oraz po jednym kluczu osprzętu lotniczego, uzbrojenia lotniczego i urządzeń radioelektronicznych (URE). W 1962 roku 2. KOPL OK zmienia nazwę na 2. Korpus Obrony Powietrznej Kraju (KOPK), a zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 060/Org. z 02.06. 1962 r. 11. plm OPL zmienił nazwę na 11. plm OPK. W ciągu 1965 roku dokonano zmian w strukturze organizacyjnej pułków lotniczych. W miejsce oddzielnych kompanii łączności i kompanii ubezpieczenia lotów utworzono dywizjony dowodzenia lotami (ddl), całość spraw łączności i ubezpieczenia lotów podporządkowano jednolitemu kierownictwu, co usprawniło kierowanie lotami.
W skład dywizjonów dowodzenia lotami weszły również służby dyżurnych kierowników lotów oraz służba meteorologiczna. Służby występujące w dywizjonie dowodzenia lotami przejęły obowiązki funkcjonujących do tej pory dywizjonów zabezpieczenia ślepego lądowania.
Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0133/Org. z dnia 22.12.1965 roku, dowódca 2. KOPK miał przeformować:
– 11 plm z etatu Nr 6/354 na etat Nr 6/461. Jednocześnie na bazie stanu osobowego i wyposażenia dotychczasowego 55 batalionu lotniczo–technicznego (nr etatu 6/313) 11 plm sformować:
– 28 dywizjon dowodzenia lotami wg etatu Nr 6/470, jako Jednostkę Wojskową Nr 1255;
– 55 batalion zaopatrzenia (bzaop.) wg etatu Nr 6/471, jako Jednostkę Wojskową Nr 3866.
Przeformowanie nastąpiło w związku z wyposażeniem pułku w samoloty MiG-21, które wymagały zwiększonej ilości personelu obsługi naziemnej oraz zwiększonego zabezpieczenia materiałowo–technicznego (logistycznego). Rozkazem MON nr 07 z 04 maja 1967 r. (Dziennik Rozkazów Tajnych nr 5 z 05.06.1967 r.), w związku z porządkowaniem tradycji jednostek wojskowych wiele z nich zmieniło swoje nazwy i numery powracając do tradycji wojennych. 11. plm zmienia swoją nazwę na 9. plm i przejmuje tradycje wojenne 9. plm istniejącego w latach 1944 – 1946. Tym samym rozkazem ustanowiono coroczne Święto Pułku, przypadające w dniu 24 kwietnia, na pamiątkę odbycia przez pułk pierwszego lotu bojowego w 1945 r. W celu wzmocnienia obrony i osłony lotniska zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0133/Org. z dnia 12.09.1968 roku, w 9 plm została utworzona 2. bateria artylerii przeciwlotniczej. Bateria miała na wyposażeniu 6 armat przeciwlotniczych kalibru 37 mm.
Na podstawie zarządzenia szefa Sztabu Generalnego WP nr 0107/Org. z 12 lipca 1968 roku i zarządzenia Dowódcy Wojsk Lotniczych nr 004/Org. z 5 września 1968 roku od 1 do 30 października 1968 roku nastąpiło komisyjne przekazanie jednostek garnizony lotniczego Debrzno z 2 KOPK w podporządkowanie dowódcy 4 PDLM Dowództwa Wojsk Lotniczych. [5]
W wyniku przyjęcia przez dywizję Garnizonu Lotniczego Debrzno w skład 4 PDLM weszły następujące jednostki:
9 plm wg etatu nr 6/456;
28 Dywizjon Dowodzenia Lotami wg etatu nr 6/467;
55 Batalion Zaopatrzenia wg etatu nr 6/471;
2 Bateria Artylerii Przeciwlotniczej wg etatu nr 30/137;
Garnizonowy Klub Oficerski wg etatu nr 30/137. [6]
Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 012/Org. z 06.03.1971 r. dowódca Wojsk Lotniczych w terminie do dnia 30.06.1971 r. miał przeformować lotnicze związki taktyczne w tym 4. DLM i jednostki lotnicze w tym 9 plm według planu reorganizacji stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia.
W stosunku do pułku w Debrznie plan reorganizacji przewidywał:
a) pozostawienie bez zmian:
9. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego, JW nr 3779, nr identyfikacyjny 20-0-15, numer etatu 20/017, o stanie osobowym 415 wojskowych i 2 pracowników cywilnych;
28. Dywizjonu Dowodzenia Lotami, JW. nr 1255, numer identyfikacyjny 21-0-22, numer etatu 20/078, o stanie osobowym 247 wojskowych i 1 pracownik cywilny;
55. Batalionu Zaopatrzenia, JW. nr 3866, numer identyfikacyjny 22-0-41, numer etatu 20/092, numer wykazu dodatkowego – 3, o stanie osobowym 429 wojskowych i 21 pracowników cywilnych;
2. Bateria Artylerii Przeciwlotniczej (37 mm Armat), numer identyfikacyjny 32-3-02, numer etatowy 32/016, o stanie osobowym 5 wojskowych;
b) formowanie od nowa:
25. Batalionu Radiotechnicznego (plm), JW nr 3583, numer identyfikacyjny 36-0-21, numer etatu 20/104, o stanie osobowym 227 wojskowych i 2 pracowników cywilnych. Numer identyfikacyjny jednostki był używany tylko w dokumentach o klauzuli tajne i tajne specjalnego znaczenia [7] (obecnie ściśle tajne).
W listopadzie 1975 roku dokonano kolejnych zmian w strukturach pułków lotnictwa myśliwskiego. W miejsce rozwiązanego dywizjonu technicznego utworzono tylko eskadrę techniczną. Natomiast eskadry lotnictwa myśliwskiego znów grupowały w swoim składzie personel latający i personel techniczny. W każdym pułku były trzy eskadry lotnictwa myśliwskiego oraz eskadra techniczna. Każdy dowódca eskadry lotnictwa myśliwskiego posiadał w swojej eskadrze: szefa sztabu, zastępcę dowódcy ds. liniowych, do spraw inżynieryjno-lotniczych oraz do spraw politycznych .

Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr Z-067/Org. z dnia 22.12.1978 r. z 28. ddl (nr etatu 20/078), do dnia 15.05.1979 r. utworzono 28. bł i ul (nr etatu 20/150/0), którego dowódcą został mjr Karol Dobrzański.
W 1984 roku w skład 9. plm wchodziły:
– 1, 2 i 3. eskadra lotnictwa myśliwskiego;
– 55. bzaop. pl
– 25. brt;
– 28. bł i ul;
– 2. baplot.;
– 6. KLS;
– eskadra techniczna;
– KLZ Wilcze Laski (Okonek);
– 93. kompania samochodów sanitarnych (mobilizowana dla WLF);
– Klub Garnizonowy kat. II w Debrznie;
– WAK w Debrznie;
– Wojskowa Pralnia Garnizonowa;
– Garnizonowy Węzeł Łączności Debrzno. Pułk w tym czasie miał na stanie etatowo 48 załóg (pilotów) i 36 samolotów MiG-21, 6 UMiG-21 i 4 TS-11.
W ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych RP zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 055/Org. z 27 września 1988 roku, został rozformowany 9. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego (JW 3779) z Debrzna, 28. bł i ul (JW. 1255 ) oraz 55. batalion zaopatrzenia pułku lotniczego (JW. 3866) do 31 stycznia1989 r., natomiast tym samym zarządzeniem w Debrznie z pozostałości sił i środków utworzono 13. Składnicę Sprzętu Lotniczo–Technicznego Wojsk Lotniczych, JW 4388 (nr etatu 22/049), którą podporządkowano Dowództwu Wojsk Lotniczych w Poznaniu, a jej pierwszym dowódcą został ppłk Zbigniew Gorzejewski oraz Komendę Obsługi Lotniska Debrzno, JW. 4040, nr etatu 20/191, która podporządkowano 41. plm z Malborka, a jej dowódcą został ppłk inż. Marian Ciechomski. Wszystkie sprawne samoloty MiG-21 w wersji M zostały przekazane do 2. plm „Kraków” w Goleniowie. Trafiły tam także dwa samoloty szkolno-bojowe. Kolejne dwa dwustery zostały przekazane do 41. plm w Malborku, a ostatni został przekazany do remontu do Dęblina. Cztery samoloty TS-11 „Iskra” zostały przebazowane do 9. plm w Zegrzu Pomorskim. Tym samym zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 055/Org. z 27.09.1988 r. do 30.11.1988 r. 26. plm z Zegrza Pomorskiego, JW 5069, nr etatu 20/163/0 (dwueskadrowy) przyjęła w swoje podporządkowanie 4. PDLM z Malborka, do 31 stycznia 1989 r. przeformowano go na 9. plm, JW. 5069, nr etatu 20/184/0 (trzyeskadrowy). Nowemu 9. plm, JW 5069 tym samym zarządzeniem podporządkowano 47. batalion zaopatrzenia pułku lotniczego, JW. 4342 (nr etatu 20/188), 29. batalion łączności i ubezpieczenia lotów, JW. 4332 (nr etatu 20/150/0), 25. batalion radiotechniczny z Debrzna, JW 3583 (nr etatu 20/104), 4. baterię artylerii przeciwlotniczej (nr etatu 32/016/0), 16. baterię artylerii przeciwlotniczej ( nr etatu 32/016/0), Klub Garnizonowy kat. II z Zegrza Pomorskiego (nr etatu 66/005/0), do 31.01.1989 r. Natomiast zarządzeniem dowódcy Wojsk Lotniczych nr 015/Org. z 24.10.1988 r. 2. baterię artylerii przeciwlotniczej 37 mm armat (etat nr 32/016) i Klub Garnizonowy kat. II z Debrzna (nr etatu 66/005) przekazano do formującej się na lotnisku w Debrznie 13. SSLT Wojsk Lotniczych. W 1989 roku została do Debrzna przebazowana 3. eskadra lotnictwa myśliwskiego z 41. plm, z Malborka, z której wraz z Komendą Obsługi Lotniska utworzono Zgrupowanie. Na dowódcę Zgrupowania i 3. elm wyznaczono ppłk dypl. pil. Jan Pudę. Dodatkowo na terenie lotniska bazowały jednostki: 13. Składnica Sprzętu Lotniczo-Technicznego, Komenda Obsługi Lotniska oraz Komenda Lotniska Nr 2 – 21. Bazy Lotniczej. Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 0113/Org. z 16 września 1989 r. Komenda Obsługi Lotniska Debrzno została rozformowana. Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 0110/Org. z 21 września 1990 r. 25. brt , JW. 3583 (nr etatu 20/104) z Myśligoszczy podporządkowano pod 2. KOP a zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP pf 46/Org. z 23.04. 1992 r. pod 2. BRt z Bydgoszczy. Natomiast Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 071/Org. z 31.08.1995 r. 25. brt został rozformowany. Ostatni uroczysty apel 25. brt odbył się w listopadzie 1995 r. na placu apelowym w koszarach w Debrznie, a ostatnim dowódcą batalionu był kpt. inż. Karol Szydłowski. Zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 013/Org. z 9 lutego 1990 r. 13. SSLT Wojsk Lotniczych podporządkowano pod Dowództwo WLOP w Warszawie, a rozkazem szefa Sztabu Generalnego WP nr 083/Org. z 9 sierpnia 1999 r. 13. SSLT Wojsk Lotniczych rozformowano, a sprzęt przekazano do 1. BMT z Torunia. Natomiast 1 stycznia 2000 roku na lotnisku w Debrznie utworzono Komendę lotniska nr 2, której dowódcą został ppłk mgr inż. Kazimierz Szram i którą podporządkowano 21. Bazie Lotniczej ze Świdwina. Ostatnią jednostką jaka była na lotnisku w Debrznie, był Skład nr 2 podporządkowany 1. BMT z Torunia, a jego kierownikiem był mjr mgr inż. Stefan Sawczak. [8]
9. plm bazował na lotnisku w Poznaniu-Ławicy, Poznaniu–Krzesinach, Debrznie i Zegrzu Pomorskim. Lotnisko zapasowe miał w Okonku (Wilcze Laski), lub na czasowo podporządkowanym lotnisku Płoty (Makowiczki) bądź Sąpolno koło Człuchowa. Pułkowi podlegał drogowy odcinek lotniskowy (DOL) Słupia koło Debrzna oraz RLP Myśligoszcz na którym znajdował się sprzęt 25. brt.
Wyposażenie pułku stanowiły następujące typy samolotów:
– bojowe: Jak-1, Jak-9, Jak-9M, Jak-9P, Jak-23, MiG-15, Lim-1, Lim-2, Lim-5, Lim-5p, MiG-21F-13, MiG-21PF, MiG-21M, MiG-21MF, MiG-21pfm/94N (nosiciel broni jądrowej), MiG-21bis;
szkolno–bojowe: Jak-11, UT-2, Jak-18, SBLim-2, MiG-15UTI, MiG-21U, MiG-21US, MiG-21UM;
szkolno–treningowe: Po-2, Jak-9W, Jak-17W, CSS-13, TS-8„Bies”, TS-11 „Iskra”;
transportowo–łącznikowe: An-2
Decyzją nr 10/MON Ministra Obrony Narodowej z 12 stycznia 2011 roku, tradycje 11. i 9. plm przejęło 1. Skrzydło Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina.

Dowódcy Garnizonu Debrzno w latach 1954 – 2002
1. ppłk pil. Tadeusz Abramczuk – 11. plm OPL (1954 – 1956);
2. ppłk pil. Jerzy Bażanow – 11. plm OPL (1956 – 1959);
3. mjr pil. Zenon Zieleziński – 11. plm OPL (10.01 – 20.04.1959);
4. ppłk pil. Zdzisław Kozik – 11. plm OPL (1959 – 1961);
5. ppłk pil. Edward Zamorski – 11. plm (1961 – 1966);
6. ppłk pil. Zygmunt Wojciechowski – 11. plm (1966 – 1968);
7. mjr dypl. pil. Marian Niedźwiecki – 9. plm (1968 – 1969)
8. ppłk pil. Józef Mizera – 9. plm (1969)
9. mjr dypl. pil. Jerzy Zych – 9. plm (1968 – 1972)
10. ppłk pil. Adam Markowicz – 9. plm (1972)
11. ppłk dypl. pil. Zygmunt Wojciechowski – 9. plm (1972 – 1973)
12. ppłk dypl. pil. Stanisław Michniewicz – 9. plm (1973 – 1976)
13. ppłk dypl. pil. Stanisław Warzecha – 9. plm (1976)
14. płk dypl. pil. Mieczysław Toboła – 9. plm (1976 – 1983);
15. ppłk dypl. pil. Jan Jermakowicz – 9. plm (1983 – 1987);
16. ppłk dypl. pil. Jan Nowak – 9.plm (1987 – 1989);
17. ppłk Zbigniew Gorzejewski – 13. SSLT WL (1989 – 1993);
18. ppłk inż. Antoni Stankiewicz – 13. SSLT WL (1993 – 1997);
19. mjr mgr inż. Stefan Sawczak- 13. SSLT WL (1997 – 1999);
20. ppłk mgr inż. nawig. Kazimierz Szram – Komenda Lotniska nr 2 (1999 – 2001);
21. mjr mgr inż. Stefan Sawczak – Kierownik Składu nr 2, 1. BMT Toruń (2001-2002)

PILOCI ROKU 9. plm z Debrzna
1977 – por. inż. pil. Sylwester KAPCZYŃSKI
1978 – kpt. pil. Włodzimierz WOJDYŃSKI
1979 – kpt. inż. pil. Adam JANCEWICZ
1980 – kpt. pil. Eugeniusz NESTORUK
1981 – kpt. inż. pil. Tadeusz KOCIK
1982 – mjr inż. pil. Kazimierz LEWENKO
1983 – mjr inż. pil. Tadeusz MAŁCZAK
1984 – mjr inż. pil. Czesław TATARZYŃSKI
1985 – kpt. inż. pil. Józef KURCZAP
1986 – kpt. inż. pil. Jerzy CYCOŃ
1987 – kpt. inż. pil. Tadeusz RYŁO (obecnie Radwiński).

płk dr inż. Henryk Czyżyk

[1] Księga Dyslokacji JW. WLOP nr1, s. 63.
[2] Rozkazem MON nr 0096 z 11.12.1951 r. na lotnisku w Poznaniu – Krzesinach, blok nr 1 utworzono 55. Batalion Obsługi Lotnisk, jako JW nr 3866, nr etatu 6/143 i podporządkowano pod 12. BLT.
[3] Rozkazem MON nr 0096 z 11.12.1951 r. 11. plm OPL został podporządkowany pod 11. DLM ze Świdwina i miał być przebazowany na lotnisko w Zegrzu Pomorskim.
[4] Rozkazem szefa Sztabu Generalnego nr 078/Org. z 19.11.1952 r. 11. plm OPL został podporządkowany pod 6. DLM.
[5] Teczka 94. Protokół przekazania przez Dowództwo WOPK i przyjęcia w organizacyjne podporządkowanie przez Dowództwo Wojsk Lotniczych garnizonu lotniczego Debrzno. Sygnatura Arch. SP 4980/72/14 s.1;
[6] Sygnatura Arch. SP 4980/72/14 s.1;
[7] W 1999 roku wprowadzono nową ustawą nowe podziały na klauzulę tajności. „Tajne specjalnego znaczenia” zamieniono na „ściśle tajne”.
[8] Relacja mjr mgr inż. Stefana Sawczaka, byłego dowódcy 13. Składnicy Sprzętu Lotniczo-Technicznego Wojsk Lotniczych w Debrznie.

Autor: płk dr inż. Henryk Czyżyk

płk dr inż. Henryk Czyżyk - oficer z wieloletnim stażem w Wojskach Lotniczych i w Siłach Powietrznych. Pełnił służbę na różnych stanowiskach w: 9. plm, 2. plm "Kraków", 3. DLMB, CSD, Dowództwie WLOP, COP oraz Dowództwie Sił Powietrznych. Specjalista z dziedziny lotnictwa, radiolokacji i łowiectwa. Obecnie szef Sekretariatu ds. Działalności Racjonalizatorskiej Sił Powietrznych.